آشنایی با اختلالات روانی

آشنایی با اختلالات روانی بیش از هر چیز مستلزم ارائه تعریفی معتبر از واژه اختلال روانی است. ویرایش پنجم کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی (DSM-5) معتبرترین منبع در تعریف و طبقه بندی اختلالات روانی است (مرجع اصلی اطلاعات ارائه شده در سایت بهداشت روانی).

طبق تعریف DSM-5 اختلال روانی سندرمی (مجموعه نشانگان) است که ویژگی بارز آن بر هم خوردن قابل توجه بالینی شناخت، تنظیم هیجانی یا رفتاری فرد است و خود بازتابی است از کژکاری فرایندهای زیستی، روانی یا رشدی زمینه ساز عملکرد روانی.

اختلالات روانی معمولا با ناراحتی قابل توجه یا نقص کارکرد در فعالیت های اجتماعی، شغلی و یا سایر فعالیت های مهم زندگی فرد همراه هستند.

یک واکنش مورد انتظار یا مبتنی بر فرهنگ به یک استرس یا فقدان عادی مانند مرگ عزیزان اختلال روانی محسوب نمی شود.

رفتارهای غیرمتعارف اجتماعی (مثلا رفتارهای سیاسی، مذهبی یا جنسی) و تعارضات بین فرد و اجتماع نیز اختلال روانی محسوب نمی شوند مگر اینکه این انحراف یا تعارض ناشی از یک کژکاری در فرد باشد مانند آنچه در بالا ذکر شد.

آشنایی با اختلالات روانی و فرایند تشخیص باید کاربرد بالینی داشته باشد یعنی بتواند در تعیین پیش آگهی، طرح درمان و نتایج بالقوه درمان بیماران به بالینگران کمک نماید. ضرورت درمانی یک تصمیم بالینی پیچیده است که با توجه به ملاحظاتی اتخاذ می شود:

 

دسته بندی اختلالات روانی

 

– اختلالات رشدی عصبی

 

– اسکیزوفرنیا و سایر اختلالات روان پریشانه

 

– اختلالات دوقطبی و اختلالات مرتبط

 

– اختلالات افسردگی

 

– اختلالات اضطرابی

 

– اختلال وسواسی – جبری و اختلالات مرتبط

 

– اختلالات مربوط به سانحه و عوامل استرس

 

– اختلالات ایذایی، کنترل تکانه و سلوک

 

 

اختلال روان پریشی گذرا

اختلال روان پریشی گذرا

اختلال روان پریشی گذرا اختلال روان پریشی گذرا Brief Psychotic Disorder نوعی آشفتگی است که با حضور حداقل یکی از علایم مثبت هذیان، توهم، گفتار نابسامان (مانند از خط خارج شدن و بی ربط گویی مکرر) یا ناهنجاری بارز رفتارهای روانی حرکتی شامل کاتاتونیا به صورت ناگهانی شروع می شود. …

توضیحات بیشتر »

اختلال اسکیزوفرنی فرم

اختلال اسکیزوفرنی فرم

اختلال اسکیزوفرنی فرم اختلال اسکیزوفرنی فرم Schizophreniform Disorder نوعی آشفتگی با علایم مشابه اسکیزوفرنی است و افتراق این دو از هم فقط بر اساس طول دوره بیماری امکان پذیر است. مجموع دوره بیماری شامل دوره مقدماتی، فعال و باقیمانده حداقل یک ماه و حداکثر کمتر از ۶ ماه است. در …

توضیحات بیشتر »

اسکیزوفرنیا

اسکیزوفرنیا

اسکیزوفرنیا اسکیزوفرنیا Schizophrenia شامل مجموعه علایم شاخصی است که طیف گسترده ای از کژکاری های شناختی، رفتاری و هیجانی را دربرمی گیرند ولی هیچ علامت خاصی شناسه اسکیزوفرنیی محسوب نمی شود. تشخیص اسکیزوفرنیا با توجه به مجموعه ای از علایم و نشانه ها و افت کارکرد اجتماعی یا شغلی مرتبط …

توضیحات بیشتر »

اختلال اسکیزوافکتیو

اختلال اسکیزوافکتیو

اختلال اسکیزوافکتیو اختلال اسکیزوافکتیو Schizoaffective Disorder بر اساس وجود یک دوره مستمر بیماری که در طی آن فرد دچار علایم فعال یا باقیه ای اختلال روان پریشی است تشخیص داده می شود. معمولا ولی نه الزاما تشخیص در حین دوره روان پریشی بیماری گذاشته می شود. در دوره ای از …

توضیحات بیشتر »

اختلال روان پریشی ناشی از دارو/مواد

اختلال روان پریشی ناشی از دارو/مواد

اختلال روان پریشی ناشی از دارو/مواد اختلال روان پریشی ناشی از دارو/مواد Substance/Medication-Induced Psychotic Disorder با در نظر گرفتن ۵ ملاک زیر تشخیص داده می شود: A: وجود یک یا هر دو علامت: ۱- هذیان  ۲- توهم B: بر اساس شواهد به دست آمده از شرح حال معاینه بالینی یا …

توضیحات بیشتر »

اختلال روان پریشی ناشی از یک بیماری طبی دیگر

اختلال روان پریشی ناشی از یک بیماری طبی دیگر

اختلال روان پریشی ناشی از یک بیماری طبی دیگر اختلال روان پریشی ناشی از یک بیماری طبی دیگر Psychotic Disorder Due to Another Medical Condition با مشخص کردن علایم غالب آن تعریف می شود. هر گاه چنین تشخیصی به کار رود، در کنار الگوی علامتی غالب آن، بیماری طبی مربوط …

توضیحات بیشتر »

اختلالات کاتاتونی ناشی از یک بیماری طبی دیگر

اختلال کاتاتونی ناشی از یک بیماری طبی دیگر

اختلالات کاتاتونی ناشی از یک بیماری طبی دیگر اختلالات کاتاتونی ناشی از یک بیماری طبی دیگر Catatonic Disorder Due to Another Medical Condition وجود کاتاتونی است که با توجه به شواهد موجود قابل استناد به اثرات فیزیولوژیکی یک بیماری طبی است. تشخیص کاتاتونی بر اساس وجود حداقل سه علامت از  …

توضیحات بیشتر »

کم توانی ذهنی

کم توانی ذهنی

کم توانی ذهنی کم توانی ذهنی Intellectual Disability (اختلال رشدی هوشی Intellectual Developmental Disorder) اختلالی است که در دوره رشد شروع می شود و دربرگیرنده نقصان کارکرد انطباقی و هوشی فرد در حوزه های عملی، اجتماعی و مفهومی است. ملاک های تشخیصی برای تشخیص کم توانی ذهنی بایستی ۳ ملاک …

توضیحات بیشتر »

تأخیر کلی رشد

تأخیر کلی رشد

تأخیر کلی رشد تأخیر کلی رشد Global Developmental Delay وقتی برای افراد زیر ۵ سال به کار می رود که شدت بالینی علایم به شکلی معتبر در اوایل کودکی قابل سنجش نیست. از این طبقه تشخیصی وقتی استفاده می شود که فرد به شاخص های رشدی مورد انتظار در چند …

توضیحات بیشتر »

اختلال زبان

اختلال زبان

اختلال زبان ویژگی های تشخیصی اصلی اختلال زبان Language Disorder مشکلات فراگیری و استفاده از زبان به دلیل نقایصی در درک مطلب یا به کارگیری لغات، جمله سازی یا سخن گفتن است. نقایص زبانی در ارتباطات شفاهی، ارتباطات نوشتاری یا زبان علامتی مشهود است. یادگیری زبان و استفاده از آن …

توضیحات بیشتر »