اختلال سلوک Conduct Disorder یکی دیگر از اختلالات ایذایی، کنترل تکانه و سلوک محسوب می شود. ویژگی اصلی اختلال سلوک یک الگوی رفتاری مکرر و پایدار است که در آن حقوق اساسی دیگران یا قواعد یا هنجارهای اجتماعی اصلی مرتبط با سن نقض می شود. این رفتارها در چهار گروه طبقه بندی می شوند: ۱) سلوک پرخاشگرانه که شامل تهدید یا صدمه جسمانی به دیگر افراد یا حیوانات می گردد. ۲) سلوک غیرپرخاشگرانه که باعث از بین رفتن یا صدمه دیدن اموال می گردد. ۳) تقلب یا دزدی ۴) نقض جدی قواعد.

افراد دچار اختلال سلوک غالبا رفتار پرخاشگرانه را آغاز می کنند و واکنش پرخاشگرانه ای به دیگران نشان می دهند. آنها ممکن است که رفتار قلدری، تهدید یا ارعاب دیگران را نشان دهند (از جمله تهدید و ارعاب از طریق پیام دادن در رسانه های اجتماعی). سایر رفتارهای قابل مشاهده عبارتند از: بی رحمی فیزیکی در برابر مردم یا حیوانات؛ دزدی (کلاهبرداری، جعل اسناد، زورگیری،کیف زنی، سرقت مسلحانه)، وادار دیگری به برقراری رابطه جنسی؛ قتل، تخریب عمدی اموال، آتش افروزی، شکستن شیشه های ماشین یا تخریب اموال مدرسه، تقلب، ورود زوری به منزل یا ماشین دیگران، دروغگویی، پیمان شکنی، فریب، و…

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال سلوک بایستی ۳ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: الگوی رفتاری تکرار شونده و پایداری که در آن حقوق اساسی دیگران یا هنجارها یا قواعد اجتماعی اصلی متناسب با سن نقض می شود و با وجود دست کم ۳ مورد از ۱۵ ملاک زیر در ۱۲ ماه گذشته از هر کدام از طبقه های زیر مشخص می شود و دست کم یک ملاک در ۶ ماه گذشته وجود داشته است:

پرخاشگری نسبت به افراد و حیوانات

۱- غالبا قلدری می کند، تهدید می کند یا دیگران را می ترساند.

۲- غالبا زد و خورد جسمانی را آغاز می کند.

۳- سلاحی به کار می برد که می تواند باعث صدمه جسمانی به دیگران شود (مانند چوب، پاره آجر، بطری شکسته، چاقو، تفنگ).

۴- نسبت به دیگران قساوت جسمی داشته است.

۵- نسبت به حیوانات قساوت جسمی داشته است.

۶- در عین مواجهه با قربانی دست به دزدی زده است (مانند کلاهبرداری، کیف زنی، زورگیری، سرقت مسلحانه).

۷- کسانی را وادار به فعالیت جنسی کرده است.

تخریب اموال

۸- به طور عمدی و به قصد ایجاد آسیب جدی دست به آتش افروزی زده است.

۹- عمدا اموال دیگران را تخریب کرده  است (غیر از آتش افروزی).

تقلب یا دزدی

۱۰- به زور وارد خانه، ساختمان یا ماشین دیگری شده است.

۱۱- اغلب برای به دست آوردن اجناس یا کمک دیگران یا فرار از تعهدات دروغ می گوید (یعنی فریب دادن دیگران).

۱۲- اقلامی با ارزش قابل توجه را بدون مواجه شدن با قربانی دزدیده است (برای بلند کردن اجناس از مغازه ها اما بدون شکستن درب و ورود با زور، جعل اسناد).

نقض جدی مقررات

۱۳- غالبا علیرغم قدغن والدین شب ها بیرون از خانه می ماند که این حالت پیش از ۱۳ سالگی شروع می شود.

۱۴- در حین زندگی با والدین تنی یا ناتنی، دست کم دوبار شب ها از خانه فرار کرده است (و یا یک بار از خانه فرار کرده و برای مدت طولانی باز نگشته است).

۱۵- غالبا از مدرسه گریخته است و شروع این رفتار پیش از ۱۳ سالگی بوده است.

B: این آشفتگی رفتار باعث تخریب بالینی قابل توجه در کارکرد اجتماعی، تحصیلی یا شغلی می گردد.

C: اگر فرد در سن ۱۸ سالگی یا بالاتر قرار دارد، ملاک های اختلال شخصیت ضداجتماعی احراز نمی شود.

انواع

نوع شروع دوران کودکی: در این نوع از اختلال سلوک افراد غالبا پسر هستند، به طور مکرر پرخاشگری فیزیکی نسبت به دیگران نشان می دهند، روابط آشفته ای با همسالان دارند، ممکن است در اوایل کودکی اختلال نافرمانی مقابله جویانه داشته باشند و غالبا علایمی دارند که ملاک های کامل اختلال سلوک را قبل از بلوغ برآورده می کند. بسیاری از کودکان با این زیرنوع همچنین به طور همزمان اختلال کم توجهی/ بیش فعالی (ADHD) یا دیگر مشکلات عصبی رشدی را دارند. احتمال تداوم اختلال سلوک تا دوره بزرگسالی در افراد با نوع شروع دوران کودکی بش از افرادی است که اختلال آنها در دوره نوجوانی آغاز شده است.

نوع شروع دوران نوجوانی: افراد دچار اختلال سلوک با نوع شروع دوره نوجوانی در مقایسه با نوع شروع دوران کودکی، با احتمال کمتری رفتارهای پرخاشگرانه نشان می دهند و غالبا روابط با همسالان در آنها بیشتر هنجاری است (گرچه غالبا در همراهی با دیگران مشکلات سلوک نشان می دهند). در این افراد با احتمال کمتری تداوم اختلال سلوک تا بزرگسالی را شاهد خواهیم بود. نسبت ابتلای پسران به دختران در اختلال سلوک نوع شروع در نوجوانی در مقایسه با شروع دوران کودکی متوازن تر است.

نوع شروع نامعین: این نوع زمانی مطرح می شود که اطلاعات کافی برای تعیین سن شروع وجود ندارد.

تشخیص افتراقی

اختلال افسردگی اساسی، اختلال دوقطبی، اختلالات سازگاری، اختلال کم توجهی/بیش فعالی، اختلال نافرمانی مقابله جویانه، اختلال انفجاری متناوب. 

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال سلوک اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال انفجاری متناوب Intermittent Explosive Disorder یکی دیگر از اختلالات ایذایی، کنترل تکانه و سلوک محسوب می شود. فوران های تکانشی (یا مبتنی برخشم) پرخاشگری در اختلال انفجاری متناوب، سریع و به طور معمول بدون دوره مقدماتی یا با دوره اندک مقدماتی دارد. فوران ها معمولا کمتر از ۳۰ دقیقه طول می کشد و معمولا در پاسخ به تحریک کوچکی از سوی یک همکار یا دوست نزدیک روی می دهد. افراد دچار اختلال انفجاری متناوب غالبا دوره های کمتر شدید حمله های کلامی و/ یا حمله های جسمانی غیرآسیب زا، غیر تخریبی و غیر جراحتی در بین دوره های شدیدتر تخریبی/تهاجمی دارند.

بدون توجه به ماهیت برئن ریزی تکانشی پرخاشگری، ویژگی اصلی اختلال انفجاری متناوب نقص در کنترل رفتار تکانشی پرخاشگری در پاسخ به تحریک تجربه شده ذهنی (یعنی عامل استرس زای روانی اجتماعی) است که به طور معمول به یک فواران پرخاشگرانه نمی انجامد. این اختلال افراد زیر ۶ سال یا افرادی که برون ریزی های خشم آنها با اختلالات روانی دیگر بهتر تبیین می شود را شامل نمی شود.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال انفجاری متناوب بایستی ۶ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: فواران های رفتاری راجعه که نشانگر نقص در کنترل تکانه های پرخاشگری است و به صورت یکی از موارد زیر نمایان می شود:

۱- پرخاشگری کلامی (مانند از کوره در رفتن، ایرادگیری، جروبحث یا جنگ کلامی) یا پرخاشگری فیزیکی نسبت به اموال، حیوانات یا سایر افراد که به صورت دوبار در هفته و به طور متوسط برای یک دوره ۳ ماهه روی می دهد. این پرخاشگری فیزیکی باعث آسیب دیدن یا تخریب اموال و جراحت جسمانی حیوانات یا دیگر افراد نمی گردد.

۲- سه فوران رفتاری مرتبط با آسیب زدن یا تخریب اموال و/ یاحمله جسمانی مرتبط با صدمه جسمانی به حیوانات یا دیگر افراد که در یک دوره ۱۲ ماهه روی می دهد.

B: شدت پرخاشگری ابراز شده در طول فوران های راجعه (عود کننده) به طور چشمگیری نامتناسب با محرک یا هر نوع استرس زای روانی اجتماعی آشکارساز است.

C: این فوران های راجعه پرخاشگری از پیش برنامه ریزی شده نیست (یعنی تکانشی و/ یامبتنی بر خشم است) و به قصد دستیابی به هدف هایی ملموس (مانند پول، قدرت، ارعاب) صورت نمی گیرد.

D: این فوران های راجعه پرخاشگری باعث آشفتگی چشمگیری در فرد می گردد یا به تخریب کارکرد شغلی یا بین فردی منجر می گردد، یا با پیامدهای مالی یا قانونی همراه  است.

E: سن تقویمی دست کم ۶ سال (یا معادل سطح رشدی آن) است.

F: این فوران های راجعه پرخاشگری با اختلال روانی دیگر (مانند اختلال افسردگی اساسی، اختلال دوقطبی، اختلال کژتنظیمی خلقی ایذایی، یک اختلال روان پریشانه، اختلال شخصیت ضداجتماعی، اختلال شخصیت مرزی) بهتر تبیین نمی شود و قابل اسناد به به یک بیماری طبی دیگر (مانند ضربه سر، اختلال آلزایمر) یا به تأثیرات فیزیولوژیک یک ماده (مانند یک ماده مورد سوء مصرف، یا دارو) نیست. در مورد کودکان ۶ تا ۱۲ سال که در آنها رفتار پرخاشگرانه به عنوان بخشی از اختلال سازگاری روی می دهد نبایداین تشخیص گذاشته شود.

توجه:

این تشخیص در صورتی می تواند علاوه بر تشخیص اختلال کم توجهی/ بیش فعالی، اختلال سلوک، اختلال نافرمانی مقابله جویانه یا اختلال طیف اوتیسم گذاشته شود که فوران های راجعه پرخاشگری تکانشی بیش از چیزی است که معمولا در این اختلال ها دیده می شود و توجه بالینی مستقل را ایجاب می کند.

تشخیص افتراقی

اختلال افسردگی اساسی، اختلال کژتنظیمی خلقی ایذایی، اختلال دوقطبی، اختلال روان پریشانه، اختلال سازگاری، اختلال شخصیت ضداجتماعی، اختلال شخصیت مرزی، مسمومیت با مواد یا محرومیت از مواد، اختلال کم توجهی/بیش فعالی، اختلال سلوک، اختلال نافرمانی مقابله جویانه، اختلال طیف اوتیسم. 

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال انفجاری متناوب اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال نافرمانی مقابله جویانه Oppositional Defiant Disorder یکی از اختلالات ایذایی، کنترل تکانه و سلوک محسوب می شود. ویژگی اصلی این اختلال، یک الگوی مکرر و پایدار خلق خشمگین/ تحریک پذیر، رفتار جروبحث/ مقابله ای، یا تلافی جویانه است. علایم اختلال نافرمانی مقابله جویانه ممکن است فقط به یک محیط محدود باشد و این محیط در بیشتر موارد خانه است. افرادی که علایم کافی برای برآوردن آستانه تشخیصی نشان می دهند، حتی اگر این علایم محدود به خانه باشد، ممکن است به طور چشمگیری دچار آسیب کارکرد اجتماعی شوند. با این حال، در موارد شدیدتر علایم اختلال در محیط های مختلف دیده می شود. با توجه به این که فراگیر بودن علایم، یک شاخص شدت اختلال است، این نکته اهمیت دارد که رفتار افراد در محیط ها و روابط مختلف ارزیابی شود. ار آنجا که این رفتارها میان خواهرها و برادرها شایع است، این رفتارها باید در تعامل با افرادی غیر از خواهرها و برادرها مشاهده شود. همچنین از آنجا که علایم اختلال معمولا در تعامل با بزرگسالان یا همسالانی که فرد به خوبی می شناسد بیشتر مشاهده می شود، ممکن است در طول یک ارزیابی بالینی مشاهده نشود.

علایم اختلال غالبا بخشی از یک الگوی تعامل مشکل آفرین با دیگران است. علاوه بر این، افراد دچار این اختلال غالبا خودشان را خشمگین، نافرمان یا مقابله جو نمی دانند. در عوض آنها غالبا رفتارشان را واکنشی به درخواست ها یا شرایط غیرمنطقی می دانند. بنابراین روشن ساختن نقش نسبی فرد دچار این اختلال در تعامل های مشکل داری که تجربه می کند می تواند دشوار باشد. برای مثال کودکان دارای این اختلال ممکن است سابقه ای از فرزندپروری خصومت آمیز تجربه کرده باشند و غالبا تعیین این موضوع غیرممکن است که آیا رفتار کودک باعث شده است که والدین به شیوه ای بسیار خصومت آمیز با او رفتار کنند، یا ستیزه جویی والدین باعث رفتار مشکل آفرین کودک شده یا ترکیب از این دو وجود دارد.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال نافرمانی مقابله جویانه بایستی ۳ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: یک الگوی خلق خشمگین/ تحریک پذیر، رفتار جروبحث/ مقابله ای، یا تلافی جویانه که بیش از ۶ ماه دوام داشته باشد و دست کم با چهار علامت از هر کدام از طبقه های زیر نمایان شود و در تعامل با دست کم یک نفر غیر از خواهر و برادر فرد بروز کند.  

خلق خشمگین/ تحریک پذیر

۱- غالبا از کوره در می رود.

۲- غالبا زودرنج است یا به آسانی دلخور می شود.

۳- غالبا خشمگین است یا به آسانی دلخور می شود.

رفتار جروبحث/ مقابله ای

۴- غالبا با مراجع قدرت بحث می کند، یا در مورد کودکان و موجوانان، با بزرگسالان بحث می کند.

۵- غالبا فعالانه مخالفت می کند یا از انجام درخواست های مراجع قدرت یا عمل به قواعد سرباز می زند.

۶- غالبا به طور عمدی دیگران را ناراحت می کند.

۷- غالبا برای اشتباه ها یا بدرفتاری خویش دیگران را  سرزنش می کند.

کینه توزی

۸- دست کم دوبار در ۶ ماه گذشته کینه توزی یا تلافی جویی کرده است.

توجه:

باید برای تفکیک رفتاری که درون محدوده های بهنجار قرار دارد از رفتاری که بیمارگون است، به دوام و فراوانی رفتارها توجه نمود. در مورد کودکان کوچکتر از ۵ سال برای یک دوره دست کم ۶ ماهه، این رفتارها باید در بیشتر روزها روی دهد مگر آن که به صورت کینه توزی یا تلافی جویی نشان داده شده باشد. در مورد افراد ۵ ساله و بالاتر، این رفتارها باید دست کم یک بار در هفته برای حداقل ۶ ماه روی دهد مگر آن که به صورت کینه توزی یا تلافی جویی نشان داده شده باشد. در عین حال که این ملاک فراوانی، راهنمایی در مورد حداقل سطح فراوانی برای تعریف علایم فراهم می کند، دیگر عوامل هم باید مورد توجه قرار گیرد، از قبیل این که آیا این فراوانی و شدت رفتارها خارج از محدودۀ بهنجار رشدی، جنس و فرهنگ فرد قرار دارد یا خیر.

B: این اختلال در رفتار با ناراحتی در فرد یا دیگران در محیط اجتماعی بلافصل او (مانند خانواده، گروه همسالان، همکاران) همراه است، یا تأثیر منفی روی کارکرد اجتماعی، تحصیلی، شغلی یا دیگر حوزه های مهم کارکردی دارد.

C: این رفتارها منحصرا در طول یک اختلال روان پریشانه، مصرف مواد، افسردگی یا دوقطبی روی نمی دهد. همچنین ملاک های اختلال کژتنظمی خلقی ایذایی را برآورده نمی کند.

شدت فعلی را مشخص کنید:

خفیف: علایم فقط به یک محیط (مانند خانه، مدرسه، کار، همسالان) محدود است.

متوسط: برخی از علایم دست کم در دو محیط وجود دارند.

شدید: برخی از علایم در سه محیط یا بیشتر وجود دارند.

تشخیص افتراقی

اختلال سلوک، اختلال کم توجهی/ بیش فعالی ADHD، اختلالات افسردگی و دوقطبی، اختلال کژتنظیمی خلقی ایذایی، اختلال انفجاری متناوب، کم توانی ذهنی (اختلال رشدی هوشی)، اختلال زبان، اختلال اضطراب اجتماعی (جمعیت هراسی).

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال نافرمانی مقابله جویانه اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلالات سازگاری Adjustment Disorders شامل علایم هیجانی یا رفتاری در پاسخ به یک عامل استرس قابل شناسایی است. عامل استرس ممکن است یک حادثه منفرد (مثل ختم یک رابطه عشقی) باشد یا عوامل متعدد (مثل مشکلات شغلی برجسته و مسائل زناشویی) در کار باشند.

عوامل استرس ممکن است راجعه (مثلا در رابطه با بحران های شغلی فصلی، روابط جنسی ناموفق) یا مداوم (مثل یک بیماری دردناک دائمی با افزایش ناتوانی، زندگی در محله مملو از جنایت) باشند. عوامل استرس ممکن است یک فرد، کل یک خانواده یا یک گروه بزرگ یا جامعه (مثل یک بلای طبیعی) را تحت تإثیر قرار داده باشند. بعضی عوامل استرس ممکن است همراه با حوادث مربوط به مراحل رشد باشند (مثل رفتن به مدرسه، ترک خانه پدری، ازدواج کردن، پدر یا مادر شدن، عدم دستیابی به اهداف شغلی، بازنشستگی).

اختلال سازگاری را وقتی می توان به دنبال مرگ یک فرد مورد علاقه تشخیص گذاری کرد که شدت، کیفیت یا تداوم واکنش های سوگ فراتر از آن چیزی باشد که به طور معمول با ملاک های فرهنگی، مذهبی یا متناسب با سن انتظار می رود. یک مجموعه اختصاصی تر از علایم مربوط به سوگواری تحت عنوان اختلال داغدیدگی پیچیده پایدار معرفی شده است. اختلال سازگاری همراه با افزایش خطر اقدام به خودکشی و خودکشی موفق است.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلالات سازگاری بایستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: ایجاد علایم هیجانی یا رفتاری در پاسخ به عامل (یا عوامل) مشخص استرس که ظرف مدت ۳ ماه از بروز این عامل (یا عوامل) رخ داده باشند.

B: این علایم یا رفتارها از نظر بالینی قابل ملاحظه بوده و با یک یا هر دو حالت زیر مشخص می شوند:

۱- ناراحتی قابل ملاحظه خارج از اندازه شدت و درجه عامل استرس با در نظر گرفتن زمینه محیطی و عوامل فرهنگی که می توانند بر شدت و تظاهر علایم اثر گذارند.

۲- تخریب قابل ملاحظه در کارکردهای اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی

C: اختلال مرتبط با استرس با ملاک های سایر بیماری های روانی مطابقت نمی کند و صرفا ناشی از تشدید یک اختلال قبلی روانی نیست.

D: علایم اختلال، معرف داغدیدگی طبیعی نیست.

E: پس از ختم عامل استرس یا پیامدهای آن، علایم بیش از ۶ ماه پایدار نمی مانند.

تشخیص افتراقی

اختلال افسردگی اساسی، اختلال استرس پس از سانحه و اختلال استرس حاد، اختلالات شخصیت، عوامل روانشناختی مؤثر بر بیماری های طبی، واکنش های طبیعی نسبت به استرس.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلالات سازگاری اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال استرس حاد (Acute Stress Disorder (ASD به معنای ظهور علایم مشخصه ای است که سه روز تا یک ماه پس از مواجهه با یک یا چند حادثه آسیب زا تداوم داشته باشد. حوادث آسیب زایی که مستقیما تجربه می شوند شامل موارد زیراند (البته محدود به اینها نیستند): مواجهه با جنگ به عنوان یک نظامی یا غیرنظامی، تهاجم شخصی مبنی بر زور یا تهدید به آن (مثل تعدی جنسی، حمله فیزیکی، دعوای فیزیکی، دزدی و جیب بری، تعدی جسمی و یا جنسی کودک، دزدیده شدن، گروگان گیری، حمله تروریستی، شکنجه شدن)، بلایای طبیعی یا ساخت بشر (مثل زلزله، طوفان، سقوط هواپیما) و حوادث شدید (مثل تصادفات وسایط نقلیه، حوادث صنعتی).

حوادث جنسی آسیب زا در کودکان می تواند شامل تجارب جنسی نامناسب بودن خشونت یا صدمه هم باشد. یک بیماری تهدیدگر زندگی یا شرایط طبی ناتوان کننده ضرورتا یک حادثه آسیب زا محسوب نمی شود. رویدادهای طبی که به عنوان حوادث آسیب زا در نظر گرفته می شوند، شامل حوادث فاجعه بار غیرمترقبه (مثل بیدار شدن در حین جراحی، شوک آنافیلاکتیک) می باشند. حوادث پراسترس که واجد عناصر آسیب زا و شدید نیستند، ممکن است تشخیص را به سمت اختلال سازگاری هدایت کنند و نه اختلال استرس حاد.

تظاهرات بالینی اختلال استرس حاد در افراد مختلف می تواند تفاوت داشته باشد ولی به طور معمول شامل یک واکنش اضطرابی است که بعضی شکل های تجربه مجدد و یا واکنش پذیری به حادثه آسیب زا را در بر دارد. در بعضی افراد یک تظاهر تجزیه ای یا گسستگی می تواند برجسته باشد، هر چند که این افراد معمولا واکنش پذیری شدید هیجانی یا فیزیولوژیک در پاسخ به یادآورهای سانحه هم از خود نشان می دهند. در سایر افراد ممکن است یک واکنش خشم شدیدی وجود داشته باشد که این واکنش پذیری با تحریک پذیری و یا احتمالا واکنش های پرخاشگرانه همراه می گردد. نمای کامل علایم باید حداقل سه روز بعد از حادثه آسیب زا ادامه داشته باشد و حداکثر یک ماه پس از حادثه قابل تشخیص اند. علایمی که بلافاصله پس از حادثه شروع می شوند ولی در عرض کمتر از سه روز مرتفع می گردند، مطابق ملاک اختلال استرس حاد نیستند.

شاهد حوادث بودن شامل موارد زیر است (البته فقط محدود به این موارد نیستند): مشاهده جراحت جدی یا تهدید به آن، مرگ غیرطبیعی، مشاهده تعدی جسمی یا جنسی در مورد فردی دیگر در نتیجه تهاجم خشونت بار، تهاجم خانوادگی شدید، تصادف شدید، جنگ و بلایا و همچنین شاهد یک فاجعه پزشکی (مثل خونریزی تهدید کننده زندگی) در مورد کودک خود. حوادثی که به طور غیرمستقیم در موردشان اطلاع پیدا می شود به بستگاه نزدیک و دوستان صمیمی محدود است. چنین حوادثی باید خشونت آمیز و غیرمترقبه باشند. مرگ در اثر علل طبیعی لحاظ نمی شود، ولی مرگ های حاصل تهاجم خشونت بار فردی، خودکشی، تصادفات وخیم یا جراحت شدید واجد شرایط اند. اختلال ممکن است به خصوص وقتی که عامل استرس، بین فردی و عمدی است (مثل شکنجه، تجاوز) شدید باشد. وقتی شدت و نزدیکی فیزیکی به عامل استرس زا زیاد است، احتمال ایجاد این اختلال بیشتر می شود.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال استرس حاد بایستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: مواجهه با مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، جراحت شدید یا خشونت جنسی به صورت یک یا چند مورد زیر:

۱- تجربه مستقیم حادثه (یا حوادث) آسیب زا

۲- شاهد بودن فرد، هنگامی که حادثه (یا حوادث) برای دیگران اتفاق می افتد.

۳- آگاهی از اینکه حادثه (یا حوادث) برای یک عضو نزدیک خانواده یا دوست صمیمی رخ داده است.

توجه: در موارد مرگ واقعی یا تهدید به مرگ یک عضو خانواده یا دوست، حادثه (یا حوادث) باید فجیع یا غیرمترقبه یاشد.

۴- تجربه کردن مکرر یا مواجهه شدید با جرئیات آزارنده و تنفرآور حادثه (یا حوادث) آسیب زا (مثل مسئولین خط اول جمع آوری کننده بقایای اجساد، مأمور پلیسی که مکررا با جزئیات کودک آزاری مواجهه دارد).

توجه: این ملاک، مواجهه از طریق رسانه الکترونیکی، تلویزیون، فیلم ها یا تصاویر و عکس ها را شامل نمی شود، مگر آن که این مواجهه مربوط به شغل باشد.

B: وجود ۹ علامت (یا بیشتر) از علایم زیر از هر یک از پنج طبقه علایم مزاحمت، خلق منفی، تجزیه، اجتناب و انگیختگی که پس از وقوع حادثه (یا حوادث) آسب زا شروع یا تشدید شده باشند.

علایم مزاحمت

۱- یادآوری مکرر، ناخواسته و ناراحت کننده مزاحم در مورد حادثه (یا حوادث) آسیب زا.

توجه: در کودکان ممکن است بازی های تکراری دیده شود که موضوعات یا جنبه هایی از حادثه (یا حوادث) آسیب زا را بیان می کنند.

۲- رؤیاهای ناراحت کننده و تکرار شونده که محتوا یا هاطفه آنها مربوط به حادثه (یا حوادث) است.

توجه: در کودکان ممکن است رؤیاهای ترسناک بدون محتوای مشخص وجود داشته باشد.

۳- واکنش های تجزیه ای (مثل فلش بک) که در آنها، فرد به گونه ای احساس یا عمل می کند که گویی حادثه (یا حوادث) در حال وقوع است. (چنین واکنش های بر روی یک پیوستار قرار دارند و در شدیدترین حالت به صورت از دست دادن آگاهی نسبت به محیط بروز می کنند.)

توجه: در کودکان ممکن است بازسازی وقایع خاص مربوط به سانحه در بازی ها دیده شود.

۴- ناراحتی روانی شدید یا طولانی یا واکنش های فیزیولوژیک محسوس در پاسخ به نشانه های داخلی یا بیرونی که نماد یا شبیه جنبه ای از حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند.

خلق منفی

۵- ناتوانی مستمر در تجربه هیجانات مثبت (مثل ناتوانی در تجربه شادی، رضایت یا محبت).

علایم تجزیه ای

۶- احساس تغییر واقعیت محیط پیرامون یا خود شخص (مثل خود را از منظر شخصی دیگری نگریستن، گیج بودن، احساس کندی گذر زمان).

۷- ناتوانی در به خاطر آوردن یکی از جنبه های مهم حادثه (یا حوادث) آسیب زا (عموما ناشی از فراموشی تجزیه ای است و نه در اثر عوامل دیگر مثل ضربه به سر، مصرف الکل و داروها).

علایم اجتنابی

۸- تلاش برای اجتناب از خاطرات، افکار یا احساس های ناراحت کننده مربوط یا همراه با حادثه (یا حوادث) آسیب زا.

۹- تلاش برای اجتناب از یادآورهای محیطی (افراد، مکان ها، گفتگوها، فعالیت ها، اشیاء، موقعیت ها) که موجب انگیخته شدن خاطرات، افکار یا احساس های مربوط یا همراه حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند.

علایم انگیختگی

۱۰- اختلال خواب (مثل اشکال در به خواب رفتن، در خواب ماندن یا خواب ناآرام).

۱۱-رفتار تحریک آمیز و حملات خشم (بدون محرک یا با کمترین تحریک) که به طور معمول با پرخاشگری کلامی یا فیزیکی نسبت به افراد یا اشیاء تظاهر می کنند.

۱۲- گوش به زنگی مفرط

۱۳- اشکالات تمرکز

۱۴- افزایش واکنش از جا پریدن

C: دوره اختلال (علایم ملاک B) از ۳ روز تا یک ماه پس از مواجهه با سانحه است.

توجه: علایم معمولا بلافاصله پس از سانحه شروع می شوند و حداقل ۳ روز دوام دارند، ولی برای آنکه ملاک های اختلال احراز شود علایم باید حداکثر یک ماه طول بکشند.

D: اختلال موجب ناراحتی قابل توجه بالینی یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی می شود.

E: اختلال را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل دارو، الکل) یا شرایط طبی دیگر (مثل آسیب مغزی ضربه ای خفیف) نسبت داد و اختلال روان پریشی گذرا هم توضیح بهتری برای آن نیست.

تشحیص افتراقی

اختلالات سازگاری، اختلال پانیک (وحشتزدگی)، اختلالات تجزیه ای، اختلال استرس پس از سانحه PTSD، اختلال وسواسی – جبری OCD، اختلالات روان پریشانه، جراحت ضربه ای مغز.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال استرس حاد اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال استرس پس از سانحه (Posttraumatic Stress Disorder (PTSD شامل ظهور علایم مشخصه متعاقب مواجهه با یک یا چند حادثه آسیب زاست. واکنش های هیجانی مربوط به حادثه آسیب زا (مثل ترس، درماندگی، وحشت) دیگر بخشی از ملاک A محسوب نمی شود. تظاهرات بالینی PTSD متنوع است. در بعضی افراد تجربه مجدد مبتنی بر ترس، علایم هیجانی و رفتاری ممکن است برجسته باشند. در بقیه خلق افسرده یا ناتوانی از کسب لذت و همینطور شناخت های منفی ممکن است بیشترین ناراحتی را ایجاد کنند. در بعضی افراد دیگر، انگیختگی و علایم واکنشی برونی ساز غلبه دارند؛ در حالی که در بقیه علایم تجزیه ای برجسته است. نهایتا بعضی افراد هم ترکیبی از این الگوهای علایم را دارند.

تجربه مستقیم حوادث آسیب زا که در ملاک A گنجانده شده است عبارتند از (البته محدود به این علایم نیستند): در معرض جنگ به عنوان یک مبارز یا غیرنظامی بودن؛ تهدید یا تهاجم فیزیکی واقعی (مثل حمله فیزیکی، سرقت، خفگی، بدرفتاری جسمی دوران کودکی)، تهدید یا خشونت واقعی جنسی واقعی (مثل دخول جنسی به اجبار، دخول جنسی به کمک الکل یا دارو، تماس جنسی با بدرفتاری، بدرفتاری جنسی غیرتماسی، قاچاق جنسی)، دزدیده شدن، به گروگان گرفته شدن، حملات تروریستی، شکنجه شدن، زندانی جنگی بودن، بلایای طبیعی یا ساخت بشر و حوادث شدید وسایط نقلیه.

در بچه ها، حوادث خشونت آمیز جنسی می تواند شامل تجارب جنسی نامتناسب با رشد، بدون تهاجم یا آسیب جسمی باشد. یک بیماری تهدید کننده زندگی یا یا بیماری طبی ناتوان کننده لزوما یک حادثه آسیب زا محسوب نمی شود. رویدادهای پزشکی که واجد شرایط حوادث آسیب زا هستند شامل حوادث فاجعه بار ناگهانی هستند (مثل بیدار شدن در حین جراحی، شوک آنافیلاکتیک).

حوادث مورد مشاهده شامل موارد زیرند (البته محدود به اینها نیست): مشاهده آسیب های جدی یا تهدید به آن، مرگ غیر طبیعی، بدرفتاری جسمی یا جنسی با توسل به زور، تهاجم حانوادگی، تصادفات، جنگ یا بلایا و یا حادثه فجیع طبی برای فرزند فرد (مثل یک خونریزی تهدید کننده حیات). مواجهه غیرمستقیم محدود به مواردی است که در آنها فرد از اتفاقاتی مطلع می شود که برای وابستگاه نزدیک یا دوستان رخ داده و فجیع یا غیرمترقبه اند (مثلا مرگ در اثر علل طبیعی شامل آن نیست). چنین حوادثی شامل تهاجم های وحشیانه فردی، خودکشی، تصادف های شدید و جراحات جدی است.

اختلال ممکن است به خصوص وقتی که عامل استرس، بین فردی و عمدی است (مثل شکنجه، خشونت جنسی) شدید یا طولانی مدت باشد. حادثه آسیب زا می تواند به طرق گوناگونی مجددا تجربه شود. شخص معمولا خاطره مکرر و ناخواسته و مزاحم حادثه را دارد (ملاک B).

ملاک های تشخیصی

اختلال استرس پس از سانحه برای بزرگسالان، نوجوانان و کودکان بالای ۶ سال

برای تشخیص اختلال استرس پس از سانحه برای بزرگسالان، نوجوانان و کودکان بالای ۶ سال بایستی ۸ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: مواجهه با مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، آسیب شدید یا خشونت جنسی به صورت یک یا چند مورد از طرق زیر:

۱- تجربه مستقیم حادثه (یا حوادث) آسیب زا

۲- شاهد بودن فرد، هنگامی که حادثه (یا حوادث) برای دیگران اتفاق می افتد

۳- آگاهی از اینکه حادثه (یا حوادث) آسیب زا برای یک عضو نزدیک خانواده یا دوست صمیمی رخ داده است. در موارد مرگ واقعی یا تهدید به مرگ یکی از اعضای خانواده یا دوست، حادثه (یا حوادث) باید فجیع یا غیرمترقبه باشد.

۴- تجربه مکرر یا شدید با جزئیات آزارنده و تنفرآور حادثه (یا حوادث) آسیب زا (مثل مسئولین خط اول جمع آوری کننده بقایای اجساد، مأمور پلیسی که مکررا با جزئیات سوء رفتار با کودک مواجهه دارد).

B: وجود یک یا چند علامت مزاحم در مورد حادثه یا حوادث آسیب زای زیر که پس از وقوع حادثه (یا حوادث) آسیب زا شروع شده باشد:

۱- یادآوری مکرر، ناخواسته و ناراحت کننده مزاحم حادثه (یا حوادث) آسیب زا

توجه: کودکان بالای ۶ سال ممکن است در بازی های تکراری خود، موضوعات یا جنبه هایی از حادثه (یا حوادث) آسیب زا را بیان کنند.

۲- رؤیاهای ناراحت کننده و تکرار شونده که محتوا و یا عاطفه آنها مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زاست

توجه: در کودکان ممکن است رؤیاهای ترسناک بدون محتوای مشخص وجود داشته باشد

۳- واکنش های تجزیه ای (مثل جهش به گذشته [فلش بک]) که در آنها، فرد به گونه ای احساس و عمل می کند که گویی حادثه (یا حوادث) آسیب زا در حال وقوع است. (چنین واکنش هایی ممکن است با شدت های متفاوت بروز کنند و در شدیدترین حالت با از دست دادن آگاهی نسبت به محیط همراه اند).

توجه: در کودکان ممکن است بازسازی های وقایع خاص مربوط به سانحه در بازی ها دیده شود.

۴- ناراحتی روانی شدید یا طولانی هنگام مواجه شدن با نشانه های داخلی یا یرونی که نماد جنبه ای از حادثه (یا حوادث) آسیب زا و یا شبیه آن هستند.

۵- واکنش های فیزیولوژیک محسوس به نشانه های داخلی یا بیرونی که نماد یا شبیه به جنبه ای از حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند.

C: اجتناب مداوم از محرک های مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زا، که پس از حادثه یا حوادث آسیب زا آغاز و با یکی یا هر دو مورد زیر مشخص می شود:

۱- اجتناب یا تلاش برای اجتناب از خاطرات، افکار یا احساس های ناراحت کننده ای که مربوط به حادثه یا حوادث آسیب زا هستند یا با آن ارتباط نزدیکی دارند.

۲- اجتناب یا تلاس برای اجتناب از یادآوری های محیطی (افراد، مکان ها، گفتگوها، فعالیت ها، اشیاء، موقعیت ها) که موجب انگیخته شدن خاطرات، افکار یا احساس های مربوط یا همراه حادثه یا حوادث آسیب زا می شوند.

D: تغییرات منفی در شناخت و خلق همراه با حادثه یا حوادث آسیب زا با شروع یا تشدید پس از وقوع حادثه یا حوادث آسیب زا که با دستکم دو مورد از موارد زیر مشخص می شود:

۱- ناتوانی در به خاطر آوردن یکی از جنبه های مهم حادثه یا حوادث آسیب زا (عموما ناشی از فراموشی تجزیه ای است و نه در اثر عوامل دیگر مثل ضربه به سر، سوء مصرف الکل یا داروها).

۲- عقاید یا انتظارات منفی مستمر و مبالغه آمیز درباره خود، دیگران یا جهان (مثل «من بدم» «به هیچ کس نمی توان اعتماد کرد» «دنیا کاملا خطرناک است» «کل سیستم عصبی من برای همیشه تخریب شده»).

۳- افکار تحریف شده پایدار درباره علت یا عواقب حادثه یا حوادث آسیب زا که منجر به سرزنش خود یا دیگران می شود.

۴- حالات هیجانی منفی مداوم (مثل ترس، وحشت، خشم، احساس گناه یا شرم.)

۵- کاهش قابل ملاحظه علاقه یا شرکت در فعالیت های با اهمیت.

۶- احساس جدایی یا بیگانگی نسبت به دیگران.

۷- ناتوانی مستمر در تجربه هیجانات مثبت (مثل ناتوانی در تجربه شادی، رضایت یا احساس محبت).

E: تغییر قابل ملاحظه در انگیختگی و واکنش پذیری مرتبط با حادثه یا حوادث آسیب زا، با شروع یا تشدید پس از حادثه یا حوادث آسیب زا که با دستکم دو مورد از حالات زیر نشان داده می شود:

۱- رفتار تحریک پذیر و حملات خشم (بدون محرک یا با کمترین تحریک) که معمولا با پرخاشگری کلامی یا فیزیکی نسبت به افراد یا اشیاء تظاهر می کند.

۲- رفتار بی محابا یا خودتخریبی

۳- گوش به زنگی مفرط

۴- تشدید واکنش از جا پریدین (یکه خوردن)

۵- اشکالات تمرکز

۶- اختلال خواب (مثل اشکال در به خواب رفتن یا در خواب ماندن یا خواب ناآرام)

F: مدت اختلال (شامل ملاک های B و C و D و E) بیشتر از یک ماه است.

G: اختلال موجب ناراحتی قابل توجه بالینی یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی می شود.

H: اختلال را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل دارو، الکل) یا بیماری طبی دیگری نسبت داد.

اختلال استرس پس از سانحه برای کودکان ۶ ساله و کمتر

برای تشخیص اختلال استرس پس از سانحه برای کودکان ۶ ساله و کمتر بایستی ۷ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: مواجهه با مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، آسیب شدید یا خشونت جنسی در کودکان ۶ ساله و کمتر به صورت یک یا چند مورد از موارد زیر:

۱- تجربه مستقیم حادثه یا حوادث آسیب زا.

۲- شاهد بودن کودک هنگامی که حادثه یا حوادث آسیب زا برای دیگران به خصوص مراقبین اولیه اتفاق می افتد.

توجه: شاهد بودن شامل حوادثی نمی شود که مشاهده فقط در رسانه های الکترونیکی، تلویزیون، فیلم ها یا تصاویر و عکس ها است.

۳- آگاهی از اینکه حادثه یا حوادث آسیب زا برای یک والد یا فرد مراقب رخ داده است.

B: وجود یک یا چند علامت مزاحم در مورد حادثه یا حوادث آسیب زای زیر که پس از وقوع حادثه یا حوادث آسیب زا شروع شده باشد:

۱- یادآوری مکرر، ناخواسته و ناراحت کننده مزاحم حادثه (یا حوادث) آسیب زا

توجه: خاطرات خودبه خودی و مزاحم لزوما ناراحت کننده ظاهر نشده و ممکن است در بازی های تکراری، خود را نشان دهند.

۲- رؤیاهای ناراحت کننده و تکرار شونده که محتوا و یا عاطفه آنها مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زاست.

توجه: ممکن است نتوان معلوم کرد که محتوای ترسناک رؤیاها مربوط به حادثه آسیب زا است.

۳- واکنش های تجزیه ای (مثل جهش به گذشته [فلش بک]) که در آنها، فرد به گونه ای احساس و عمل می کند که گویی حادثه (یا حوادث) آسیب زا در حال وقوع است. (چنین واکنش هایی ممکن است طیفی از درجات مختلف شدت داشته باشند و در شدیدترین حالت با از دست دادن آگاهی نسبت به محیط همراه اند). چنین بازسازی های مربوط به سانحه ممکن است در هنگام بازی کودکان دیده شوند.

۴- ناراحتی روانی شدید یا طولانی هنگام مواجه شدن با نشانه های داخلی یا بیرونی که شبیه یا نمادی از جنبه های حادثه یا حوادث آسیب زا هستند.

۵- واکنش های فیزیولوژیک محسوس نسبت به یاداوری های حادثه یا حوادث آسیب زا.

C: یکی (یا چند تا) از علایم زیر که نمایانگر اجتناب مستمر از محرک های مربوط به به حادثه یا حوادث آسیب زا هستند و یا تغییرات منفی در شناخت و خلق مربوط به حادثه یا حوادث آسیب زا ایجاد می کنند و باید بعد از حادثه یا حوادث آسیب زا شروع یا تشدید شوند:

اجتناب مستمر از تحرک

۱- اجتناب یا تلاش برای اجتناب از فعالیت ها، مکان ها یا یادآورهای فیزیکی که موجب انگیخته شدن خاطرات حادثه یا حوادث آسیب زا می شوند.

۲- اجتناب یا تلاش برای اجتناب از افراد، گفتگوها  یا موقعیت های بین فردی که موجب انگیخته شدن خاطرات حادثه یا حوادث آسیب زا می شوند.

تغییرات منفی در شناخت 

۳- افزایش قابل ملاحظه حالات هیجانی منفی (مثل ترس، احساس گناه، غمگینی، شرم، سردرگمی)

۴- کاهش قابل ملاحظه علاقه یا شرکت در فعالیت های با اهمیت، شامل بازی کردن

۵- رفتار اجتماعی کناره جویانه

۶- کاهش مستمر در اظهار هیجانات مثبت

D: تغییر در انگیختگی و واکنش پذیری مرتبط با حادثه یا حوادث آسیب زا، با شروع یا تشدید پس از حادثه یا حوادث آسیب زا که با دو مورد (یا بیشتر) از حالات زیر تظاهر می کند:

۱- رفتار تحریک پذیر و حملات خشم (بدون محرک یا با کمترین تحریک) که معمولا با پرخاشگری کلامی یا فیزیکی نسبت به افراد یا اشیاء (شامل قشقرق شدید) تظاهر می کند.

۲- گوش به زنگی مفرط

۳- افزایش واکنش از جا پریدین (یکه خوردن)

۴- اشکال در تمرکز

۵- اختلال خواب (مثل اشکال در به خواب رفتن یا در خواب ماندن یا خواب ناآرام)

E: مدت اختلال بیش از یک ماه است.

F: این اختلال موجب ناراحتی قابل توجه بالینی یا اختلال در روابط با والدین، خواهر و برادران، همسالان یا سایر مراقبین یا رفتار در مدرسه می شود.

G: این اختلال را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل دارو یا الکل) یا بیماری طبی نسبت داد.

تشخیص افتراقی

اختلالات سازگاری، سایر اختلالات و حالات پس از استرس، اختلال استرس حاد، اختلالات اضطرابی و اختلال وسواسی – جبری، اختلال افسردگی اساسی، اختلالات شخصیت، اختلالات تجزیه ای، اختلال تبدیلی (اختلال علامت نورولوژیک کارکردی)، اختلالات روان پریشانه، جراحت ضربه ای مغز.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال استرس پس از سانحه اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال مشغولیت اجتماعی مهارگسسته Disinhibited Social Engagement Disorder شامل الگوی رفتار بیش از حد خودمانی با افراد نسبتا ناآشنا است که از لحاظ فرهنگی نامتناسب است (ملاک A). این رفتار بیش از حد خودمانی موجب نقض مرزهای اجتماعی مربوط به فرهنگ می شود. قبل از آنکه کودکان از نظر رشدی قادر به شکل دهی دلبستگی انتخابی شوند، این تشخیص را نباید مطرح کرد. به این دلیل کودک سن رشدی حداقل ۹ ماه را باید داشته باشد.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال مشغولیت اجتماعی مهارگسسته بایستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: یک الگوی رفتاری که در آن کودک به شکلی فعال به بزرگسالان ناآشنا نزدیک می شود و با آنها ارتباط برقرار می کند. همراه با حداقل دو علامت زیر:

۱- کاهش یا فقدان خودداری در نزدیک شدن و ارتباط برقرار کردن با بزرگسالان ناآشنا

۲- رفتار فیزیکی و کلامی بیش از حد خودمانی (که متناسب با ضوابط فرهنگی و حد و مرزهای اجتماعی متناسب با سن، نیست)

۳- کودک حتی در محیط های ناآشنا وقتی از مراقبین بزرگسال دور می شود برای اطمینان از حضور آنان برنمی گردد.

۴- تمایل به بیرون رفتن با بزرگسالان ناآشنا بدون تردید یا با تردید جزئی

B: رفتارهای ذکر شده در ملاک A محدود به تکانشگری (آن گونه که در اختلال کم توجهی/بیش فعالی دیده می شود) نیست بلکه شامل رفتارهای اجتماعی مهارگسیخته است.

C: کودک، الگویی از مراقبت شدیدا ناکافی را به صورت حداقل یکی از موارد زیر تجربه کرده باشد:

۱- محرومیت یا غفلت اجتماعی به شکل فقدان مستمر ارضاء نیازهای هیجانی پایه آسایش، تحریک و محبت از طرف بزرگسالان مراقب

۲- تغییرات مکرر در مراقبین اولیه که سبب محدود شدن فرصت برای دلبستگی پایدار بشود (مثل تغییرات مکرر والدین ناتنی)

۳- پرورش در محیطی غیرعادی با محدودیت شدید فرصت برای شکل گیری دلبستگی انتخابی (مثل مؤسساتی با نسبت بالای کودک به مراقب)

D: شکل مراقبتی مندرج در ملاک C  به عنوان مسئول رفتار آشفته مندرج در ملاک A شمرده می شود (مثال: اختلالات مندرج در ملاک A به دنبال مراقبت آسیب زای مندرج در ملاک C شروع شده باشد).

E: سن رشدی کودک حداقل ۹ ماهه باشد.

تشخیص افتراقی

اختلال کم توجهی/بیش فعالی.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند.

   این مطلب را به اشتراک بگذارید:

نوشته اختلال مشغولیت اجتماعی مهارگسسته اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال دلبستگی واکنشی Reactive Attachment Disorder در شیرخوارگی و اوایل کودکی با الگوی رفتارهای دلبستگی مختل و از نظر رشدی نامتناسب مشخص می شود که در آن کودک ندرتا یا در حد ناچیزی برای تسلی، حمایت، حفاظت و تأمین غذا، ترجیحا به فرد مورد دلبستگی به خصوصی رجوع می کند. ویژگی اصلی، فقدان یا رشد شدیدا ناکافی دلبستگی بین کودک و مراقب بزرگسال مربوط به اوست.

به نظر می رسد کودکان مبتلا به اختلال دلبستگی واکنشی، توانایی شکل دهی دلبستگی انتخابی را دارند. با این وجود به دلیل محدود بودن فرصت ها طی رشد اولیه قادر به نشان دادن تظاهرات رفتاری دلبستگی انتخابی نیستند. از این رو در مواقع ناراحتی، تلاش ثابت برای کسب آسایش، حمایت، امنیت یا حفاظت توسط مراقب خود به عمل نمی آورند. از این گذشته کودکان مبتلا به این اختلال در چنین مواقعی واکنش چندانی به کوشش های مراقبین برای آرامش دادن به آنها، نشان نمی دهند.

ار این رو این اختلال همراه با فقدان آرامش طلبی و واکنش به رفتارهای آرامش دهنده در حد مورد انتظار، است. بدین لحاظ در کودکان مبتلا به اختلال دلبستگی واکنشی، در طی ارتباطات معمول با مراقبین، تظاهرات هیجانی مثبت وجود ندارد یا کاهش نشان می دهد. علاوه بر آن، توانایی تنظیم هیجانات هم مختل است و حملاتی از هیجانات منفی از قبیل ترس، غمگینی یا تحریک پذیری غیرقابل توضیح هم مشاهده می گردد.

تشخیص اختلال دلبستگی واکنشی در کودکانی که از نظر مرحله رشد هنوز قادر به شکل دهی دلبستگی انتخابی نیستند نباید مطرح شود. به همین دلیل سن رشدی کودک باید حداقل ۹ ماه باشد.

ملاکهای تشخیصی

برای تشخیص اختلال دلبستگی واکنشی بایستی ۷ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: یک الگوی پایدار رفتار مهارشده، با کناره جویی هیجانی در مقابل مراقبین بزرگسال که با هر دو مورد زیر مشخص می شود:

۱- کودک در مواقع ناراحتی به ندرت یا در حد خیلی کم به دنبال تسلی می گردد.

۲- کودک در مواقع ناراحتی به ندرت یا در حد خیلی کم به دلداری و تسلی واکنش نشان می دهد.

B: اختلال پایدار اجتماعی و هیجانی که حداقل با یکی از موارد زیر مشخص می شود:

۱- حداقل واکنش اجتماعی و هیجانی نسبت به دیگران

۲- محدودیت در عواطف مثبت

۳- دوره هایی از تحریک پذیری، غمگینی یا ترس شدید که حتی در روابط غیرتهدیدگر با مراقبین بزرگسال هم خود را نشان می دهد.

C: کودک الگویی از مراقبت به شدت ناکافی را تجربه کرده است که حداقل با یکی از موارد زیر مشخص است:

۱- غفلت یا محرومیت اجتماعی به شکل فقدان مستمر برخورداری از نیازهای اساسی برای آسایش، انگیزش و تحریک و محبت از سوی مراقبیت بزرگسال.

۲- تغییرات مکرر مراقب اولیه که فرصت شکل گیری دلبستگی پایدار را محدود می کند.

۳- پرورش در محیط هایی غیرعادی که فرصت برای شکل گیری دلبستگی های انتخابی شدیدا محدود است (مثل مؤسساتی که نسبت تعداد کودک به مراقب خیلی بالاست).

D: نوع مراقبت مذکور در ملاک C، مسؤول رفتار مختل ملاک A فرض شود (یعنی اختلالات ملاک A به دنبال فقدان مراقبت کافی مندرج در ملاک C شروع شده باشد).

E: ملاک های اختلال طیف اوتیسم (درخودماندگی) وجود نداشته باشد.

F: اختلال زیر سن ۵ سالگی مشهود باشد.

G: سن رشدی کودک حداقل ۹ ماه باشد.

تشخیص افتراقی

اختلال طیف اوتیسم (درخودماندگی)، کم توانی ذهنی (اختلال رشدی هوش)، اختلالات افسردگی.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال دلبستگی واکنشی اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال کندن پوست (خراشیدن پوست) Excoriation (Skin-Picking) Disorder شامل خراشیدن های مکرر پوست خود است (ملاک A). شایع ترین نواحی خراشیدن، صورت، بازوها و دست هاست اما بسیاری از این افراد نواحی متعددی از بدن را می خراشند. نواحی سالم پوست، ناهمواری های جزیی پوست، ضایعاتی مثل جوش ها یا پینه ها یا آثار زخم های قبلی ممکن است خراشیده شوند.

اکثر افراد با ناخن خود را می خراشند ولی بسیاری هم از موچین، سنجاق یا سایر اشیاء استفاده می کنند. علاوه بر خراشیدن ممکن است مالیدن، فشار دادن، کندن و گاز گزفتن پوست وجود داشته باشد. مبتلایان به اختلال خراشیدن پوست اغلب زمان زیادی را صرف این کار می کنند که گاهی چندین ساعت در روز است و چنین رفتاری ممکن است ماه ها یا سال ها تداوم داشته باشد.

ملاک A مستلزم آن است که خراشیدن منجر به ضایعات پوستی شود؛ اگرچه مبتلایان اغلب اقدام به پنهان کردن یا پوشش این ضایعات می کنند (با گریم یا پوشاک). این افراد اقدامات متعددی برای کاهش یا توقف خراشیدن پوست دارند (ملاک B).

ملاک C دلالت بر آن می کند که خراشیدن پوست سبب ناراحتی قابل توجه بالینی یا افت عملکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم عملکردی می شود. واژه ناراحتی شامل احساسات منفی است که توسط فرد تجربه می شود مثل احساس از دست دادن کنترل، پریشانی و شرم. اختلالات عمده می تواند در حوزه های مختلف عملکردی (مثل اجتماعی، شغلی، تحصیلی و استفاده از اوقات فراغت) رخ دهد که تا حدی به علت اجتناب از موقعیت های اجماعی است.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال کندن پوست (خراشیدن پوست) باستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: خراشیدن مکرر پوست که منجر به ضایعات پوستی می شود.

B: اقدام های مکرر برای کاهش یا توقف خراشیدن ها 

C: خراشیدن پوست منجر به ناراحتی قابل توجه بالینی یا افت عملکرد اجتماع، شغلی یا سایر حوزه های مهم عملکردی می شود.

D: خراشیدن پوست را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل کوکائین) یا بیماری طبی دیگری (مثل گال) نسبت داد.

E: خراشیدن پوست را نتوان علامتی از بیماری روانی دیگر دانست (مثل هذیان ها یا توهمات لامسه در یک اختلال روان پریشانه، اقدام برای اصلاح یک نقص یا عیب خیالی در ظاهر بدن در اختلال بدریخت انگاری بدن، حرکات قالبی در اختلالات حرکات قالبی یا اقدام برای آسیب به خود در خودزنی های بدون قصد خودکشی).

تشخیص افتراقی

اختلالات روان پریشانه، سایر اختلالات وسواسی – جبری و اختلالات مرتبط، اختلالات رشد عصبی، اختلال علایم جسمی و اختلالات مرتبط، آسیب به خود در خودزنی های بدون قصد خودکشی، بیماری های طبی، اختلالات ناشی از مواد/دارو.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال کندن پوست (خراشیدن پوست) اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال کندن مو (تریکوتیلومانیا) Hair-Pulling Disorder (Trichotillomania) شامل کندن مکرر موی خود است (ملاک A).  موکنی می تواند در هر ناحیه ای که در آن مو رشد می کند، رخ دهد؛ شایع ترین مناطق، فرق سر، ابروها و مژه هاست. حال آنکه محل های کمتر شایع شامل زیر بغل، صورت، لگن و ناحیه اطراف رکتوم (مقعد) است.

نواحی هدف کندن در طول زمان می توانند تغییر کنند. کندن مو ممکن است به صورت دوره های گذرا در طول روز یا دوره های قلیل تر ولی مداوم تری بروز کند که می تواند ساعت ها ادامه پیدا کند و چنین موکنی هایی ممکن است برای ماه ها یا سال ها تداوم داشته باشد.

ملاک A مستلزم آن است که کندن مو منجر به از دست دادن مو گردد، هر چند مبتلایان به این اختلال ممکن است موی خود را در قالب وسیع تری بکنند (یعنی کندن موهای منفرد از مناطق مختلف)؛ به طوری که از دست دادن مو به وضوح مشخص نباشد.

افراد ممکن است اقدام به پنهان کردن یا پوشش فقدان مو (به کمک گریم، استفاده از شال یا کلاه گیس) کنند. مبتلایان به تریکوتیلومانیا، تلاش های متعددی برای کاهش یا توقف کندن مو دارند (ملاک B).

ملاک C اشاره می کند که کندن مو سبب ناراحتی قابل توجه بالینی یا اختلال در کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی می شود. واژه ناراحتی به عواطف منفی اشاره می کند که مبتلایان می توانند احساس کنند مثل حس از دست دادن کنترل، پریشانی و شرم.

اختلال عمده می تواند در حوزه های مختلف کارکردی (مثل اجتماعی، شغلی، تحصیلی و تفریحی) روی دهد که تا حدی مربوط به اجتناب از کار، مدرسه یا سایر موقعیت های عمومی است.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال کندن مو (تریکوتیلومانیا) بایستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: کندن مکرر موی خود که سبب از دست دادن موها می شود.

B: اقدام هایی مکرر برای کاهش یا توقف کندن مو.

C: کندن مو سبب ناراحتی بالینی قابل ملاحظه یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر  حوزه های مهم کارکردی می شود.

D: کندن مو یا از دست دادن مو را نتوان به اختلال طبی دیگر (مثل یک بیماری پوستی) نسبت داد.

E: علایم یک بیماری روانی دیگر (مثل تلاش هایی در جهت اصلاح یک نقص خیالی یا عیب در ظاهر در اختلال بدریخت انگاری بدن) توضیح بهتری برای کندن مو نیست.

تشخیص افتراقی

دستکاری/برداشت طبیعی مو، سایر اختلالات وسواسی – جبری و اختلالات مرتبط، اختلالات رشد عصبی، اختلالات روان پریشانه، بیماری های طبی.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال کندن مو (تریکوتیلومانیا) اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.