اختلال استرس حاد (Acute Stress Disorder (ASD به معنای ظهور علایم مشخصه ای است که سه روز تا یک ماه پس از مواجهه با یک یا چند حادثه آسیب زا تداوم داشته باشد. حوادث آسیب زایی که مستقیما تجربه می شوند شامل موارد زیراند (البته محدود به اینها نیستند): مواجهه با جنگ به عنوان یک نظامی یا غیرنظامی، تهاجم شخصی مبنی بر زور یا تهدید به آن (مثل تعدی جنسی، حمله فیزیکی، دعوای فیزیکی، دزدی و جیب بری، تعدی جسمی و یا جنسی کودک، دزدیده شدن، گروگان گیری، حمله تروریستی، شکنجه شدن)، بلایای طبیعی یا ساخت بشر (مثل زلزله، طوفان، سقوط هواپیما) و حوادث شدید (مثل تصادفات وسایط نقلیه، حوادث صنعتی).

حوادث جنسی آسیب زا در کودکان می تواند شامل تجارب جنسی نامناسب بودن خشونت یا صدمه هم باشد. یک بیماری تهدیدگر زندگی یا شرایط طبی ناتوان کننده ضرورتا یک حادثه آسیب زا محسوب نمی شود. رویدادهای طبی که به عنوان حوادث آسیب زا در نظر گرفته می شوند، شامل حوادث فاجعه بار غیرمترقبه (مثل بیدار شدن در حین جراحی، شوک آنافیلاکتیک) می باشند. حوادث پراسترس که واجد عناصر آسیب زا و شدید نیستند، ممکن است تشخیص را به سمت اختلال سازگاری هدایت کنند و نه اختلال استرس حاد.

تظاهرات بالینی اختلال استرس حاد در افراد مختلف می تواند تفاوت داشته باشد ولی به طور معمول شامل یک واکنش اضطرابی است که بعضی شکل های تجربه مجدد و یا واکنش پذیری به حادثه آسیب زا را در بر دارد. در بعضی افراد یک تظاهر تجزیه ای یا گسستگی می تواند برجسته باشد، هر چند که این افراد معمولا واکنش پذیری شدید هیجانی یا فیزیولوژیک در پاسخ به یادآورهای سانحه هم از خود نشان می دهند. در سایر افراد ممکن است یک واکنش خشم شدیدی وجود داشته باشد که این واکنش پذیری با تحریک پذیری و یا احتمالا واکنش های پرخاشگرانه همراه می گردد. نمای کامل علایم باید حداقل سه روز بعد از حادثه آسیب زا ادامه داشته باشد و حداکثر یک ماه پس از حادثه قابل تشخیص اند. علایمی که بلافاصله پس از حادثه شروع می شوند ولی در عرض کمتر از سه روز مرتفع می گردند، مطابق ملاک اختلال استرس حاد نیستند.

شاهد حوادث بودن شامل موارد زیر است (البته فقط محدود به این موارد نیستند): مشاهده جراحت جدی یا تهدید به آن، مرگ غیرطبیعی، مشاهده تعدی جسمی یا جنسی در مورد فردی دیگر در نتیجه تهاجم خشونت بار، تهاجم خانوادگی شدید، تصادف شدید، جنگ و بلایا و همچنین شاهد یک فاجعه پزشکی (مثل خونریزی تهدید کننده زندگی) در مورد کودک خود. حوادثی که به طور غیرمستقیم در موردشان اطلاع پیدا می شود به بستگاه نزدیک و دوستان صمیمی محدود است. چنین حوادثی باید خشونت آمیز و غیرمترقبه باشند. مرگ در اثر علل طبیعی لحاظ نمی شود، ولی مرگ های حاصل تهاجم خشونت بار فردی، خودکشی، تصادفات وخیم یا جراحت شدید واجد شرایط اند. اختلال ممکن است به خصوص وقتی که عامل استرس، بین فردی و عمدی است (مثل شکنجه، تجاوز) شدید باشد. وقتی شدت و نزدیکی فیزیکی به عامل استرس زا زیاد است، احتمال ایجاد این اختلال بیشتر می شود.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال استرس حاد بایستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: مواجهه با مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، جراحت شدید یا خشونت جنسی به صورت یک یا چند مورد زیر:

۱- تجربه مستقیم حادثه (یا حوادث) آسیب زا

۲- شاهد بودن فرد، هنگامی که حادثه (یا حوادث) برای دیگران اتفاق می افتد.

۳- آگاهی از اینکه حادثه (یا حوادث) برای یک عضو نزدیک خانواده یا دوست صمیمی رخ داده است.

توجه: در موارد مرگ واقعی یا تهدید به مرگ یک عضو خانواده یا دوست، حادثه (یا حوادث) باید فجیع یا غیرمترقبه یاشد.

۴- تجربه کردن مکرر یا مواجهه شدید با جرئیات آزارنده و تنفرآور حادثه (یا حوادث) آسیب زا (مثل مسئولین خط اول جمع آوری کننده بقایای اجساد، مأمور پلیسی که مکررا با جزئیات کودک آزاری مواجهه دارد).

توجه: این ملاک، مواجهه از طریق رسانه الکترونیکی، تلویزیون، فیلم ها یا تصاویر و عکس ها را شامل نمی شود، مگر آن که این مواجهه مربوط به شغل باشد.

B: وجود ۹ علامت (یا بیشتر) از علایم زیر از هر یک از پنج طبقه علایم مزاحمت، خلق منفی، تجزیه، اجتناب و انگیختگی که پس از وقوع حادثه (یا حوادث) آسب زا شروع یا تشدید شده باشند.

علایم مزاحمت

۱- یادآوری مکرر، ناخواسته و ناراحت کننده مزاحم در مورد حادثه (یا حوادث) آسیب زا.

توجه: در کودکان ممکن است بازی های تکراری دیده شود که موضوعات یا جنبه هایی از حادثه (یا حوادث) آسیب زا را بیان می کنند.

۲- رؤیاهای ناراحت کننده و تکرار شونده که محتوا یا هاطفه آنها مربوط به حادثه (یا حوادث) است.

توجه: در کودکان ممکن است رؤیاهای ترسناک بدون محتوای مشخص وجود داشته باشد.

۳- واکنش های تجزیه ای (مثل فلش بک) که در آنها، فرد به گونه ای احساس یا عمل می کند که گویی حادثه (یا حوادث) در حال وقوع است. (چنین واکنش های بر روی یک پیوستار قرار دارند و در شدیدترین حالت به صورت از دست دادن آگاهی نسبت به محیط بروز می کنند.)

توجه: در کودکان ممکن است بازسازی وقایع خاص مربوط به سانحه در بازی ها دیده شود.

۴- ناراحتی روانی شدید یا طولانی یا واکنش های فیزیولوژیک محسوس در پاسخ به نشانه های داخلی یا بیرونی که نماد یا شبیه جنبه ای از حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند.

خلق منفی

۵- ناتوانی مستمر در تجربه هیجانات مثبت (مثل ناتوانی در تجربه شادی، رضایت یا محبت).

علایم تجزیه ای

۶- احساس تغییر واقعیت محیط پیرامون یا خود شخص (مثل خود را از منظر شخصی دیگری نگریستن، گیج بودن، احساس کندی گذر زمان).

۷- ناتوانی در به خاطر آوردن یکی از جنبه های مهم حادثه (یا حوادث) آسیب زا (عموما ناشی از فراموشی تجزیه ای است و نه در اثر عوامل دیگر مثل ضربه به سر، مصرف الکل و داروها).

علایم اجتنابی

۸- تلاش برای اجتناب از خاطرات، افکار یا احساس های ناراحت کننده مربوط یا همراه با حادثه (یا حوادث) آسیب زا.

۹- تلاش برای اجتناب از یادآورهای محیطی (افراد، مکان ها، گفتگوها، فعالیت ها، اشیاء، موقعیت ها) که موجب انگیخته شدن خاطرات، افکار یا احساس های مربوط یا همراه حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند.

علایم انگیختگی

۱۰- اختلال خواب (مثل اشکال در به خواب رفتن، در خواب ماندن یا خواب ناآرام).

۱۱-رفتار تحریک آمیز و حملات خشم (بدون محرک یا با کمترین تحریک) که به طور معمول با پرخاشگری کلامی یا فیزیکی نسبت به افراد یا اشیاء تظاهر می کنند.

۱۲- گوش به زنگی مفرط

۱۳- اشکالات تمرکز

۱۴- افزایش واکنش از جا پریدن

C: دوره اختلال (علایم ملاک B) از ۳ روز تا یک ماه پس از مواجهه با سانحه است.

توجه: علایم معمولا بلافاصله پس از سانحه شروع می شوند و حداقل ۳ روز دوام دارند، ولی برای آنکه ملاک های اختلال احراز شود علایم باید حداکثر یک ماه طول بکشند.

D: اختلال موجب ناراحتی قابل توجه بالینی یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی می شود.

E: اختلال را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل دارو، الکل) یا شرایط طبی دیگر (مثل آسیب مغزی ضربه ای خفیف) نسبت داد و اختلال روان پریشی گذرا هم توضیح بهتری برای آن نیست.

تشحیص افتراقی

اختلالات سازگاری، اختلال پانیک (وحشتزدگی)، اختلالات تجزیه ای، اختلال استرس پس از سانحه PTSD، اختلال وسواسی – جبری OCD، اختلالات روان پریشانه، جراحت ضربه ای مغز.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال استرس حاد اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال پانیک (وحشتزدگی) Panic Disorder یعنی بروز مکرر حملات پانیک غیرمنتظره. یک دوره پانیک به شکل فوران ناگهانی ترس شدید یا احساس ناراحتی فوق العاده بروز می کند و در عرض چند دقیقه به اوج خود می رسد و در طی همین مدت حداقل چهار علامت از ۱۳ علامت جسمی یا شناختی ذکر شده دیده می شود. کلمه مکرر از نظر لغوی به معنای بیش از یک حمله غیرمنتظره پانیک است. اصطلاح غیرمنتظره به این نکته اشاره دارد که هیچ گونه نشانه یا عامل آغازگر آشکاری به هنگام بروز حملات پانیک وجود ندارد، یعنی حملات پانیک به طور ناگهانی بروز می کنند مثلا هنگام استراحت و حین خواب (حملات پانیک شبانه).

برعکس، حملات پانیک قابل انتظار حملاتی هستند که به دنبال یک نشانه یا عامل آغازگر آشکار بروز می کند، مانند قرار گرفتن در موقعیتی که معمولا در آنها دوره پانیک رخ می دهد. قضاوت در مورد اینکه حملات پانیک غیرمنتظره یا قابل انتظار هستند به عهده بالینگر است و این قضاوت بر اساس سؤالاتی دقیق در مورد توالی وقایع قبل از بروز دوره یا وقایعی که منجر به آن شده اند و قضاوت خود فرد از اینکه حملات به دنبال دلیلی واضح یا غیرقابل پیش بینی رخ می دهند، صورت می گیرد.

تفاوت زیادی در دفعات و شدت حملات پانیک به چشم می خورد. در رابطه با دفعات آن، ممکن است که حملاتی با دفعات متوسط (مثلا هفته ای یک بار) برای ماه های پیاپی وجود داشته باشد یا دوره های کوتاه تری با دفعات بیشتر (مثلا روزانه) با هفته ها یا ماه ها فاصله بدون حمله دیده شود و یا حملاتی با دفعات کمتر (مثلا ماهانه دوبار) برای سال ها ادامه یابد. در رابطه با شدت، امکان وجود هر دو شکل حملات با علایم کامل (چهار علامت یا بیشتر) و حملات یا علایم محدود (کمتر از چهار علامت) در یک فرد واحد زیاد است و معمولا تعداد و نوع علایم پانیک در یک دوره نسبت به دوره دیگر متفاوت است. البته توجه داشته باشید برای تشخیص گذاری اختلال پانیک وجود بیش از یک دوره غیرمنتظره پانیک با علایم کامل ضروری است.

نگرانی از حملات پانیک و پیامدهای آن معمولا مربوط به ملاحظات جسمی (مثلا نگرانی از این که این حملات نشان دهنده وجود بیماری خطرناک یا مهلکی مانند بیماری قلبی، تشنج هستند)، ملاحظات اجتماعی (مانند شرمندگی یا ترس از قضاوت منفی دیگران به دلیل وجود علایم قابل مشاهده پانیک) و دغدغه های مربوط به کارکرد روانی (مانند «دیوانه شدن» یا از دست دادن کنترل) هستند.

تغییرات ناسازگارانه رفتاری موجود بازتاب تلاش بیمار برای جلوگیری یا کاهش حملات پانیک و پیامدهای آنها است. نمونه هایی از این رفتارها عبارتند از: کنار گذاشتن ورزش، ساماندهی فعالیت های زندگی به شیوه ای جدید که در صورت بروز حملات پانیک امکان دسترسی به کمک وجود داشته باشد، محدود کردن فعالیت های معمول روزمره و اجتناب از موقعیت هایی که از نوع گذرهراسی هستند مانند استفاده از وسایط نقلیه عمومی، ترک منزل و خرید کردن.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال پانیک (وحشتزدگی) بایستی ۴ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: حملات مکرر غیرمنتظره پانیک. یک دوره پانیک بروز شدید و ناگهانی ترس شدید یا احساس ناراحتی فوق العاده است که در عرض چند دقیقه به اوج می رسد و در طی این مدت چهار مورد (یا بیشتر) از علایم زیر بروز می کند.

توجه: بروز ناگهانی حملات هم در حالت آرامش و استراحت و هم در حالت اضطراب رخ می دهد.

۱- تپش قلب، کوبش قلب یا افزایش ضربان آن

۲- تعریق

۳- لرزش یا احساس تکان خوردن

۴- احساس تنگی نفس یا نرسیدن هوا

۵- احساس خفگی

۶- درد یا ناراحتی قفسه سینه

۷- تهوع یا ناراحتی شکمی

۸- احساس سرگیجه، بی ثباتی، منگی یا غش

۹- احساس گرما یا لرز (گُرگرفتگی و سرما)

۱۰- احساس پارستزی (خواب رفتگی یا سوزن سوزن شدن)

۱۱- گسست از واقعیت (احساس غیرواقعی بودن) یا گسست از خویشتن (احساس جدا  شدن از خود)

۱۲- ترس از دست دادن کنترل یا دیوانه شدن

۱۳- ترس از مردن

نکته: علایم مختص فرهنگ هم دیده می شود (مانند وزوز گوش، درد گردن، گریه و فریاد غیرقابل کنترل). این گونه علایم را نباید به عنوان یکی از چهار علامت لازم برای تشخیص اختلال پانیک (وحشتزدگی) محسوب کرد.

B: حداقل بعد از یکی از حملات در عرض یک ماه (یا بیشتر) یکی یا هر دو مورد زیر رخ داده باشد:

۱- نگرانی یا مشغولیت ذهنی مداوم درمورد بروز یک دوره دیگر یا پیامدهای آن (مثلا از دست دادن کنترل، دچار حمله قلبی شدن، دیوانه شدن).

۲- تغییر آشکار ناسازگارانه رفتاری ناشی از حملات فوق (مثلا رفتارهایی برای جلوگیری از حملات بعدی مانند ورزش نکردن یا نرفتن به مکان های ناآشنا).

C: اختلال حاضر ناشی از اثرات فیزیولوژیکی یک ماده (مانند داروی سوء مصرفی، یک دارو) یا یک بیماری طبی دیگر (مانند پرکاری تیروئید، بیماری های قلبی ریوی) نیست.

D: اختلال موجود توسط یک اختلال روانی دیگر بهتر توجیه نمی شود (مثلا حملات پانیک که فقط در واکنش به ترس از موقعیت های اجتماعی بروز می کنند، مانند آنچه در اختلال اضطراب اجتماعی دیده می شود؛ درپاسخ به شرایط هراس آور ناشی از جسم یا موقعیت خاص بروز می کند، مانند هراس اختصاصی؛ در پاسخ به افکار وسواسی بروز می کند، مانند اختلال وسواسی جبری؛ در پاسخ به نشانه هایی که حادثه آسیب رسان را به خاطر می آورند بروز می کند، مانند PTSD؛ یا در پاسخ به جدا شدن از افرادی که به آنها دلبستگی وجود دارد بروز می کند مانند آنچه در اختلال اضطراب جدایی دیده می شود.

نکته: حمله پانیک یک اختلال روانی (مانند اختلال پانیک) محسوب نمی شود. حملات پانیک در زمینه تمام اختلالات اضطرابی و سایر اختلالات روانی (مانند اختلالات افسردگی، اختلال PTSD، اختلالات مصرف مواد) و برخی از بیماری های طبی (مثلا قلبی، ریوی، گوارشی و قسمت حلزونی گوش داخلی) رخ می دهند. وقتی که یک حمله پانیک تشخیص داده می شود باید آن را به عنوان یک مشخصه در نظر گرفت (مثلا اختلال PTSD همراه با حملات پانیک). در مورد اختلال پانیک وجود حملات پانیک جزو ملاک های تشخیصی است و لذا حملات پانیک به عنوان یک مشخصه  محسوب نمی شود. فوران ناگهان ترس شدید یا ناراحتی شدید که در عرض چند دقیقه به حداکثر اوج خود می رسد و در حین همین مدت حداقل چهار مورد از علایم سیزده گانه بالا بروز می کند.

تشخیص افتراقی

حملات پانیک در سایر اختلالات اضطرابی مشخص یا نامعین، اختلال اضطرابی ناشی از یک بیماری دیگر، اختلال اضطرابی ناشی از دارو/مواد، اختلال اضطراب اجتماعی، هراس اختصاصی یا گذرهراسی، اختلال اضطراب جدایی.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال پانیک (وحشتزدگی) اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال اضطراب اجتماعی (جمعیت هراسی) Social Anxiety Disorder (Social Phobia) شامل ترس یا اضطراب شدید یا قابل توجه از موقعیت های اجتماعی است که ممکن است در آنها فرد مورد موشکافی دیگران قرار گیرد. در کودکان ترس موجود باید در تعاملات با همسالان نیز بروز نماید و فقط محدود به برخورد با بزرگسالان نیست. در چنین مواقعی فرد نسبت به اینکه در مورد او برداشت منفی صورت بگیرد می ترسد.

بیمار نگران است که دیگران وی را مضطرب، ضعیف، دیوانه، احمق، کسالت آور، رعب آور، کثیف یا نامطبوع تصور نمایند. نگرانی دیگر بیمار از این است که به گونه ای رفتار نماید که غیرعادی به نظر برسد یا علایمی مانند برافروختگی، لرزش صدا، تعریق، لکنت یا نگاه خیره در وی پدیدار شود که نشان دهنده اضطراب وی است و موجب برداشت منفی دیگران درباره وی می شود.

برخی از افراد از این نگران اند که با رفتارشان به دیگران اهانت کنند و در نتیجه از سوی آنها طرد شوند. ترس از اهانت به دیگران مثلا به وسیله نگاه خیره یا بروز علایم اضطراب به خصوص در کسانی بارز است که در فرهنگ های جمع گرا (احترام به جمع) رشد یافته اند. فردی که از لرزش دستانش در جمع نگران است سعی می کند از خوردن، نوشیدن، نوشتن یا اشاره کردن در مجامع عمومی اجتناب نماید.

کسی که دچار تعریق زیاد می شود از دست دادن با دیگران یا خوردن غذاهای تند پرهیز می کند و کسی که در جمع از خجالت سرخ می شود احتمالا از اجرا در جلوی دیگران، نورهای درخشان و صحبت درباره مسائل خصوص دوری می کند. موقعیت های اجتماعی تقریبا همیشه سبب بروز اضطراب یا ترس می گردند. لذا کسی که فقط گهگاه در موقعیت های اجتماعی مضطراب می شود نباید تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی دریافت کند. در کودکان ترس و اضطراب اغلب به صورت گریه، قشقرق، میخکوب شدن یا کناره گیری در موقعیت های اجتماعی دیده می شود.

میزان اجتناب در افراد مختلف متفاوت است. (مثلا خفیف در حد مرور بیش از حد متن سخنرانی، تماس چشمی محدود، معطوف کردن توجه به دیگران یا شدید مانند امتناع از مدرسه رفتن، نرفتن به مهمانی ها). ترس، اضطراب یا اجتناب باید به شکل قابل ملاحظه ای با کارکرد عادی روزمره شغلی یا تحصیلی یا روابط و فعالیت های اجتماعی فرد تداخل داشته باشد و یا از نظر بالینی سبب ناراحتی قابل توجه یا افت کارکرد شغلی، اجتماعی یا سایر جنبه های مهم کارکردی فرد شده باشد. برای مثال در کسی که از سخنرانی در مجامع عمومی می ترسد ولی این مشکل در فعالیت های روزمره شغلی یا تحصیلی وی اختلال ایجاد نکرده و خود فرد هم از آن چندان نگران نیست تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی مطرح نمی شود.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی بایستی 10 ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: ترس یا اضطراب قابل ملاحظه درباره یک یا چند موقعیت اجتماعی که درآنها احتمال دقت نظر به بیمار و تجزیه و تحلیل دیگران وجود دارد. نمونه ها شامل تعاملات اجتماعی (مثلا مکالمه یا ملاقات با افراد غریبه)، مشاهده شدن (مثلا خوردن یا آشامیدن) و اجرا در حضور دیگران (مثلا سخنرانی کردن) است.

نکته: در کودکان این اضطراب باید به هنگام حضور همسالان نیز دیده شود و فقط محدود به تعاملات با بزرگسالان نیست.

B: فرد از این می ترسد که کاری انجام دهد یا علایم اضطرابی بروز دهد که دیگران برداشت منفی از آن داشته باشند (یعنی شرمنده شود یا مسخره کنند، وی را طرد کنند یا مورد اهانت قرار دهند).

C: موقعیت های اجتماعی مذکور تقریبا همیشه سبب ترس یا اضطراب می گردند.

نکته: در کودکان ترس یا اضطراب می تواند به صورت گریه، قشقرق، میخکوب شدن، چسبیدن به دیگران، کناره گیری یا عدم صحبت کردن در موقعیت های اجتماعی بروز نماید.

D: از موقعیت های اجتماعی مذکور اجتناب می ورزد و یا تحمل آن با ترس و اضطراب شدیدی همراه است.

E: ترس و اضطراب موجود بیشتر از آن چیزی است که از موقعیت اجتماعی مذکور و زمینه فرهنگی – اجتماعی فرد انتظار می رود.

F: ترس، اضطراب یا اجتناب پایدار است و به طور معمول ۶ ماه یا بیشتر ادامه می یابد.

G: ترس، اضطراب یا  اجتناب از نظر بالینی موجب ناراحتی قابل ملاحظه یا افت کارکرد اجتماعی – شغلی و سایر جنبه های مهم کارکردی فرد می شود.

H: ترس، اضطراب یا اجتناب ناشی از اثرات فیزیولوژیکی یک ماده (مانند ماده سوء مصرفی، یک دارو) یا یک بیماری طبی دیگر نیست.

I: ترس، اضطراب یا اجتناب موجود توسط یک اختلال روانی دیگر مانند اختلال پانیک، اختلال بدریخت انگاری بدن یا اختلال طیف درخودماندگی بهتر توجیه نمی شود.

J: اگر یک بیماری طبی دیگر (مثلا بیماری پارکینسون، چاقی، بدریختی های ناشی از سوختگی یا جراحات) وجود دارد، ترس، اضطراب یا اجتناب حاضر آشکارا نامربوط یا افراطی است.

تشخیص افتراقی

کمرویی هنجار، گذرهراسی، اختلال پانیک (وحشت زدگی)، اختلال اضطراب فراگیر، اختلال اضطراب جدایی، هراس های اختصاصی، گنکی انتخابی، اختلال افسردگی اساسی، اختلال بدریخت انگاری بدن، اختلال هذیانی، اختلال طیف درخودماندگی، اختلال شخصیت، اسکیزوفرنی، اختلال خوردن، اختلال وسواسی جبری، بیماری های طبی مانند بیماری پارکینسون و شرمندگی از علایم آن، اختلال نافرمانی مقابله جویانه.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال اضطراب اجتماعی (جمعیت هراسی) اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

ویژگی اصلی اختلال اضطراب جدایی Separation Anxiety Disorder ترس و نگرانی مفرط از جدایی از منزل و افراد دلبسته است. اضطراب موجود شدیدتر از آن چیزی است که بر اساس سطح رشدی فرد انتظار می رود. افراد مبتلا به اضطراب جدایی علایمی دارند که حداقل سه مورد از ملاکهای زیر را برآورده می کند:

این افراد ناراحتی مفرط و مکرری را به هنگام جدایی یا انتظار جدایی از منزل یا افرادی که دلبستگی زیادی به آنها دارند تجربه می کنند و آنها نسبت به سلامتی و مرگ افرادی که به آنها دلبسته هستند، به ویژه در مواقعی که آنها دورند نگرانی زیادی دارند و باید دائم با آنها در ارتباط باشند و از اوضاع آنها با خبر باشند.

مبتلایان به اختلال اضطراب جدایی نگرانی فوق العاده ای نسبت به وقوع اتفاقات ناخواسته ای مانند گم شدن، ربوده شدن، تصادف کردن خودشان دارند چرا که این اتفاقات می توانند مانع دیدار مجدد افرادی که به آنها دلبسته اند شوند.

این افراد به دلیل ترس از جدایی نسبت به تنهایی بیرون رفتن اکراه دارند و حتی المقدور امتناع می ورزند. در این بیماران تنها بودن یا باقیماندن در منزل یا سایر مکان ها بدون حضور افراد مورد دلبستگی موجب ترس یا اضطراب بارزی می شود.

گاهی این کودکان نمی توانند به تنهایی به اتاقی رفته و یا جایی بمانند و اغلب سعی می کنند در کنار یا نزدیک والدین خود باقی بمانند و در خانه آنها را دنبال می کنند یا برای رفتن از اتاقی به اتاق دیگر خانه باید کسی همراهشان باشد.

اکراه یا امتناع مداوم از خوابیدن به تنهایی و دور از والدین یا خارج از خانه از دیگر مشخصات این کودکان است. کودکان مبتلا به این اختلال به هنگام خوابیدن دچار مشکل هستند و اغلب اصرار دارند که تا زمان به خواب رفتن، کسی نزد آنها باقی بماند و گاهی در طول شب به اتاق والدین برمی گردند (یا سایر اعضای خانواده مانند خواهر و برادران).

این کودکان معمولا از رفتن به اردو، خوابیدن در منزل دوستان یا انجام کارهای بیرون از منزل مانند خرید ناراضی هستند و امتناع می ورزند. بزرگسالان مبتلا در مسافرت های انفرادی (مثلا خوابیدن در هتل) احساس ناراحتی می کنند و کابوس های مکرری در ارتباط با اضطراب جدایی شان می بینند (مثلا از بین رفتن اعضای خانواده در اثر آتش سوزی، قتل، یا سایر فجایع).

علایم جسمی (مانند سردرد، شکایات شکمی، تهوع، استفراغ) در کودکان مبتلا به اضطراب جدایی به هنگام جدا شدن از افرادی که به آنها دلبستگی شدید دارند شایع است (یا مواقعی که احتمال جدایی وجود دارد). علایم قلبی عروقی مانند تپش قلب، گیجی و احساس غش کردن در کودکان کوچک تر نادر است ولی در نوجوانان و بزرگسالان زیاد دیده می شود.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال اضطراب جدایی بایستی ۴ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: ترس و اضطراب مفرط نامتناسب با سطح رشدی فرد درباره جدایی از کسانی که به آنها دلبسته است. شواهد آن بر اساس وجود حداقل سه مورد از علایم زیر مشخص می شود.

۱- ناراحتی مفرط و مکرر در مواقعی که از منزل یا افراد دلبسته جدا شده یا احتمال جدایی می دهد.

۲- نگرانی مفرط و مداوم در مورد از دست دادن یا آسیب دیدن احتمالی (مانند بیماری، بلایا، تصادفات یا مرگ) افراد مورد دلبستگی عمده.

۳- نگرانی مفرط و مداوم در مورد واقعه ای ناخواسته (مانند گم شدن، ربوده شدن، تصادف کردن، بیمار شدن) که موجب جدا شدن از یک فرد مورد دلبستگی اصلی گردد.

۴- بی میلی یا امتناع مداوم از بیرون رفتن، دور شدن از منزل، مدرسه رفتن، سرکار رفتن یا هر جای دیگر به دلیل ترس از جدایی.

۵- بی میلی یا ترس مستمر و شدید از اینکه بدون حضور افراد مورد دلبستگی در خانه یا مکان های دیگر تنها بماند.

۶- بی میلی یا امتناع مداوم از خوابیدن دور از خانه یا اینکه در منزل نمی خوابد مگر اینکه کنار فرد مورد دلبستگی اصلی باشد.

۷- کابوس های شبانه مکرری که موضوع آنها جدایی است.

۸- شکایات مکرر جسمی (مانند سردرد، درد معده، تهوع، استفراغ) در هنگام جدایی از اشخاص مهمی که با آنها دلبسته است یا احتمال جدایی می رود.

B: ترس، اضطراب یا اجتناب در کودکان و نوجوانان حداقل ۴ هفته و در بزرگسالان به طور معمول ۶ ماه یا بیشتر ادامه دارد.

C: اختلال موجود از نظر بالینی موجب ناراحتی قابل توجه یا افت کارکردهای اجتماعی، شغلی، تحصیلی یا سایر جنبه های مهم کارکردی فرد شده است.

D: اختلال حاضر توسط اختلال روانی دیگری بهتر توجیه نمی شود مانند امتناع از ترک منزل به دلیل مقاومت شدید در مقابل تغییرات که در اختلال طیف درخودماندگی مشاهده می شود، هذیان یا توهمات با موضوع جدایی در اختلالات روان پریشی، امتناع از بیرون رفتن بدون همراه مطمئن در گذرهراسی، نگرانی از سلامتی و بیماری یا سایر صدمات اجتماع برای افراد نزدیک بیمار در اختلال اضطراب فراگیر یا نگرانی از ابتلا به بیماری در اختلال اضطراب بیماری.

تشخیص افتراقی

اختلال اضطراب فراگیر، اختلال پانیک (وحشتزدگی)، اختلال سلوک، اختلال اضطراب اجتماعی، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اختلال اضطراب بیماری، داغدیدگی، اختلال افسردگی و دوقطبی، اختلال نافرمانی مقابله جویانه، اختلالات روان پریشی، اختلال شخصیت.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذاریذ

نوشته اختلال اضطراب جدایی اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال ملال پیش از قاعدگی Premenstrual Dysphoric Disorder شامل بروز تغییرات سریع خلقی، تحریک پذیری، ملال و علایم اضطرابی است که مکررا در حین مرحله پیش از قاعدگی هر دوره دیده می شود و در حول و حوش شروع خونریزی یا بلافاصله پس از آن شروع به فروکش می نماید. این علایم گاهی با علایم جسمی و رفتاری همراه است.

این سندرم باید در اکثر دوره های ماهانه سال گذشته رخ داده باشد و بر کارکرد اجتماعی یا شغلی فرد تأثیر منفی بگذارد. میزان تظاهر و شدت علایم همراه، بستگی زیادی به زمینه فرهنگی و اجتماعی شخصیت زن مبتلا، دیدگاه های خانوادگی و عوامل اختصاصی تر مانند عقاید مذهبی، پذیرش اجتماعی و مسائل مربوط به نقش زنانه بیمار دارد.

به طور معمول حداکثر شدت علایم در نزدیکی شروع خونریزی ماهانه دیده می شود گرچه تداوم علایم در روزهای نخست خونریزی نیز دیده می شود. باید در هر ماه پس از شروع دوره ماهانه و در مرحله فولیکولار چند روز بدون علامت وجود داشته باشد. با آن که علایم اصلی اختلال شامل علایم خلقی و اضطرابی است ولی معمولا علایم جسمی و رفتاری هم شایع هستند.

با این وجود باید توجه داشت که در غیاب علایم خلقی و اضطرابی بروز علایم جسمی و رفتاری برای تشخیص گذاری این اختلال کافی نیستند. شدت علایم (ولی مدت خیر) با علایم سایراختلالات روانی مانند افسردگی اساسی یا اختلال اضطراب فراگیر قابل مقایسه است. برای تأیید و قطعی شدن تشخیص موقتی باید برای حداقل دو دوره ماهانه آتی علایم را هر روز مورد ارزیابی قرار داد.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال ملال پیش از قاعدگی بایستی ۷ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: در اکثر دوره های قاعدگی، بایدحداقل ۵ علامت در در هفته آخر قبل از شروع خونریزی وجود داشته باشد، بهبودی پس از چند روز از شروع خونریزی آغاز شود و در عرض هفته بعد خونریزی قطع یا خیلی خفیف می شود.

B: یک (یا چند) مورد از علایم زیر باید وجود داشته باشد:

۱- تغییرات خلقی چشمگیر (مثلا نوسانات خلقی، احساس غم یا گریه ناگهانی یا افزایش حساسیت به طرد شدن)

۲- تحریک پذیری یا عصبانیت شدید یا افزایش درگیری های بین فردی

۳- خلق افسرده برجسته، احساس ناامیدی یا افکار خودسرزنشی

۴- اضطراب، تنش چشمگیر و یا احساس برافروختگی و بی تابی

C: یک (یا چند) مورد از علایم زیر باید وجود داشته باشند که در مجموع وقتی با علایم موجود از ملاک B جمع می شوند از پنج مورد بیشتر شود.

۱- کاهش علایق در اکثر فعالیت ها (مثلا شغل، مدرسه، دوستان، سرگرمی و تفریحات).

۲- احساس ذهنی اشکال در تمرکز.

۳- ضعف و خسته شدن سریع، یا فقدان انرژی چشمگیر.

۴- تفییر بارز اشتها، پرخوری یا میل به غذاهای خاص.

۵- پرخوابی یا بی خوابی.

۶- احساس خارج از کنترل بودن یا ازپادرآمدن.

۷- علایم جسمی مانند حساسیت یا ورم پستان ها، درد مفاصل و عضلات، احساس ورم یا افزایس وزن.

توجه: علایم ملاک های A-C باید در اکثر دوره های قاعدگی سال گذشته وجود داشته باشند.

D: علایم موجود از نظر بالینی موجب ناراحتی یا تداخل قابل توجهی در فعالیت های شغلی، تحصیلی، اجتماعی یا روابط فرد با دیگران (مانند اجتناب از فعالیت های اجتماعی، کاهش کارکرد و بازدهی شعلی، مدرسه یا خانه) گردند.

E: اختلال موجود فقط تشدید علایم یک اختلال دیگر مانند اختلال افسردگی اساسی، اختلال پانیک (وحشتزدگی)، اختلال افسردگی مداوم (افسرده خویی) یا یک اختلال شخصیت نیست (گرچه احتمال بروز هم زمان اختلال فوق با هر یک از اختلال های ذکر شده وجود دارد).

F: باید ملاک A توسط اندازه گیری روزانه در حداقل دو دوره قاعدگی واجد علایم آتی گردد (توجه: می توان قبل از قطعی شدن ملاک F از تشخیص موقتی استفاده نمود).

G: علایم موجود ناشی از اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مانند ماده سوء مصرفی، یک دارو، سایر درمان ها) یا یک بیماری طبی دیگر (مانند پرکاری تیروئید) نیست.

تشخیص افتراقی

سندرم پیش از قاعدگی، درد حین قاعدگی (دیس منوره)، اختلال دوقطبی، اختلال افسردگی اساسی، اختلال افسردگی مداوم (افسرده خویی)، استفاده از درمان های هورمونی.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال ملال پیش از قاعدگی اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.