اختلال کندن پوست (خراشیدن پوست) Excoriation (Skin-Picking) Disorder شامل خراشیدن های مکرر پوست خود است (ملاک A). شایع ترین نواحی خراشیدن، صورت، بازوها و دست هاست اما بسیاری از این افراد نواحی متعددی از بدن را می خراشند. نواحی سالم پوست، ناهمواری های جزیی پوست، ضایعاتی مثل جوش ها یا پینه ها یا آثار زخم های قبلی ممکن است خراشیده شوند.

اکثر افراد با ناخن خود را می خراشند ولی بسیاری هم از موچین، سنجاق یا سایر اشیاء استفاده می کنند. علاوه بر خراشیدن ممکن است مالیدن، فشار دادن، کندن و گاز گزفتن پوست وجود داشته باشد. مبتلایان به اختلال خراشیدن پوست اغلب زمان زیادی را صرف این کار می کنند که گاهی چندین ساعت در روز است و چنین رفتاری ممکن است ماه ها یا سال ها تداوم داشته باشد.

ملاک A مستلزم آن است که خراشیدن منجر به ضایعات پوستی شود؛ اگرچه مبتلایان اغلب اقدام به پنهان کردن یا پوشش این ضایعات می کنند (با گریم یا پوشاک). این افراد اقدامات متعددی برای کاهش یا توقف خراشیدن پوست دارند (ملاک B).

ملاک C دلالت بر آن می کند که خراشیدن پوست سبب ناراحتی قابل توجه بالینی یا افت عملکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم عملکردی می شود. واژه ناراحتی شامل احساسات منفی است که توسط فرد تجربه می شود مثل احساس از دست دادن کنترل، پریشانی و شرم. اختلالات عمده می تواند در حوزه های مختلف عملکردی (مثل اجتماعی، شغلی، تحصیلی و استفاده از اوقات فراغت) رخ دهد که تا حدی به علت اجتناب از موقعیت های اجماعی است.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال کندن پوست (خراشیدن پوست) باستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: خراشیدن مکرر پوست که منجر به ضایعات پوستی می شود.

B: اقدام های مکرر برای کاهش یا توقف خراشیدن ها 

C: خراشیدن پوست منجر به ناراحتی قابل توجه بالینی یا افت عملکرد اجتماع، شغلی یا سایر حوزه های مهم عملکردی می شود.

D: خراشیدن پوست را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل کوکائین) یا بیماری طبی دیگری (مثل گال) نسبت داد.

E: خراشیدن پوست را نتوان علامتی از بیماری روانی دیگر دانست (مثل هذیان ها یا توهمات لامسه در یک اختلال روان پریشانه، اقدام برای اصلاح یک نقص یا عیب خیالی در ظاهر بدن در اختلال بدریخت انگاری بدن، حرکات قالبی در اختلالات حرکات قالبی یا اقدام برای آسیب به خود در خودزنی های بدون قصد خودکشی).

تشخیص افتراقی

اختلالات روان پریشانه، سایر اختلالات وسواسی – جبری و اختلالات مرتبط، اختلالات رشد عصبی، اختلال علایم جسمی و اختلالات مرتبط، آسیب به خود در خودزنی های بدون قصد خودکشی، بیماری های طبی، اختلالات ناشی از مواد/دارو.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال کندن پوست (خراشیدن پوست) اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال کندن مو (تریکوتیلومانیا) Hair-Pulling Disorder (Trichotillomania) شامل کندن مکرر موی خود است (ملاک A).  موکنی می تواند در هر ناحیه ای که در آن مو رشد می کند، رخ دهد؛ شایع ترین مناطق، فرق سر، ابروها و مژه هاست. حال آنکه محل های کمتر شایع شامل زیر بغل، صورت، لگن و ناحیه اطراف رکتوم (مقعد) است.

نواحی هدف کندن در طول زمان می توانند تغییر کنند. کندن مو ممکن است به صورت دوره های گذرا در طول روز یا دوره های قلیل تر ولی مداوم تری بروز کند که می تواند ساعت ها ادامه پیدا کند و چنین موکنی هایی ممکن است برای ماه ها یا سال ها تداوم داشته باشد.

ملاک A مستلزم آن است که کندن مو منجر به از دست دادن مو گردد، هر چند مبتلایان به این اختلال ممکن است موی خود را در قالب وسیع تری بکنند (یعنی کندن موهای منفرد از مناطق مختلف)؛ به طوری که از دست دادن مو به وضوح مشخص نباشد.

افراد ممکن است اقدام به پنهان کردن یا پوشش فقدان مو (به کمک گریم، استفاده از شال یا کلاه گیس) کنند. مبتلایان به تریکوتیلومانیا، تلاش های متعددی برای کاهش یا توقف کندن مو دارند (ملاک B).

ملاک C اشاره می کند که کندن مو سبب ناراحتی قابل توجه بالینی یا اختلال در کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی می شود. واژه ناراحتی به عواطف منفی اشاره می کند که مبتلایان می توانند احساس کنند مثل حس از دست دادن کنترل، پریشانی و شرم.

اختلال عمده می تواند در حوزه های مختلف کارکردی (مثل اجتماعی، شغلی، تحصیلی و تفریحی) روی دهد که تا حدی مربوط به اجتناب از کار، مدرسه یا سایر موقعیت های عمومی است.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال کندن مو (تریکوتیلومانیا) بایستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: کندن مکرر موی خود که سبب از دست دادن موها می شود.

B: اقدام هایی مکرر برای کاهش یا توقف کندن مو.

C: کندن مو سبب ناراحتی بالینی قابل ملاحظه یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر  حوزه های مهم کارکردی می شود.

D: کندن مو یا از دست دادن مو را نتوان به اختلال طبی دیگر (مثل یک بیماری پوستی) نسبت داد.

E: علایم یک بیماری روانی دیگر (مثل تلاش هایی در جهت اصلاح یک نقص خیالی یا عیب در ظاهر در اختلال بدریخت انگاری بدن) توضیح بهتری برای کندن مو نیست.

تشخیص افتراقی

دستکاری/برداشت طبیعی مو، سایر اختلالات وسواسی – جبری و اختلالات مرتبط، اختلالات رشد عصبی، اختلالات روان پریشانه، بیماری های طبی.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال کندن مو (تریکوتیلومانیا) اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال ذخیره سازی (احتکار یا انباشتگری) Hoarding Disorder شامل مشکلات پایدار در دور ریختن یا جدا شدن از متعلقات خود، صرف نظر از ارزش واقعی آنهاست (ملاک A). اصطلاح پایدار دلالت بر مشکل دراز مدت دارد و نه بر موقعیت های گذرای زندگی که منجر به انباشتگی و شلوغی مفرط می شود مثل ارثی که یکجا به کسی برسد. اشکال در دور ریختن متعلقات که در ملاک A مندرج است، به هر نوع دور ریختن اشاره می کند که می تواند شامل دور ریختن، فروختن، واگذار کردن یا در آشغال انداختن باشد.

دلیل اصلی ارائه شده، مفید بودن یا جنبه زیبایی یا دلبستگی عاطفی قوی به این اشیاء است. بعضی افراد خود را مسئول حفظ اموالشان می دانند و برای جلوگیری از اسراف کاری آنها را برای مدت های طولانی نگه می دارند. ترس از دست دادن اطلاعات مهم هم شایع است.

مهم ترین وسایل نگهداری شده شامل روزنامه ها، مجلات، لباس های کهنه،  کیف ها، کتاب ها، نامه ها و نوشتجات است اما در واقع هر چیزی را می تواند در بر بگیرد. ماهیت این اشیاء محدود به چیزهایی نیست که اکثر مردم آنها را بی مصرف یا کم ارزش به شمار می آورند. بسیاری از این افراد تعداد زیادی از اشیاء قیمتی را معمولا در انبوهی از اشیاء کم ارزش تر جمع آوری و نگهداری می کنند.

مبتلایان به اختلال ذخیره سازی، به صورت ارادی اشیاء را نگهداری می کنند و وقتی احتمال مواجهه یا از دست دادن آنها پیش می آید، دچار آشفتگی می شوند (ملاک B). این ملاک تأکید بر آن دارد که نگهداری اشیاء عمدی است و اختلال ذخیره سازی را از سایر انواع آسیب های روانی که ویژگی شان جمع آوری کورکورانه اشیاء یا عدم ناراحتی در از دست دادن شان است، جدا می کند.

مبتلایان انبوهی از اشیاء را گردآوری می کنند که فضاهای فعالیت روزمره را اشغال می کند تا جایی که استفاده معمول، دیگر امکان پذیر نیست (ملاک C). برای نمونه آشپزی در آشپرخانه، خواب در بستر یا نشستن روی صندلی امکان پذیر نیست. اگر فضایی را بتوان مورد استفاده قرار داد، این کار با سختی زیادی همراه است.

تراکم زیاد به صورت انبوهی از گروه های اشیاء متعدد بدون ارتباط با هم یا با ارتباط فرعی در کنار هم به شکلی نامنظم و در مکان هایی که اختصاص به کار دیگری دارند (مثلا روی میز، کف اتاق، راهرو) وجود دارد. ملاک C بیشتر بر فضاهای فعال منزل تأکید می کند تا نواحی حاشیه ای مثل گاراژ، زیر شیروانی یا زیرزمین که در منازل افرادی که به این اختلال مبتلا نیستند هم گاهی پر از اثاثیه می شود. در عین حال، مبتلایان به اختلال ذخیره سازی اغلب وسایلی دارند که در جاهایی دور از محل زندگی فعال خود ریخته اند که موجب اشغال و اختلال در استفاده از آن مکان ها می شود مثل مکان وسایل نقلیه، حیاط و محل کار و همچنین منازل دوستان و وابستگان.

در بعضی موارد ممکن است محل های زندگی به خاطر مداخله های دیگران (مثل اعضای خانواده، نظافتچی ها و ساکنین متنفذ آپارتمان ها)، متراکم و شلوغ نباشد. افرادی هم که وادار به تمیز کردن خانه هایشان می شوند نمای علایم مطابق ملاک های اختلال ذخیره سازی دارند زیرا عدم تراکم به خاطر دخالت شخص ثالث است.

اختلال ذخیره سازی با رفتارهای طبیعی جمع آوری تفاوت دارد چرا که این رفتارها سازمان یافته و منظم است؛ حتی اگرچه در بعضی موارد، مقدار این وسایل ممکن است معادل میزانی باشد که در مبتلایان به اختلال ذخیره سازی دیده می شود جمع آوری طبیعی وسایل موجب تراکم، آشفتگی و مشکلاتی که در اختلال ذخیره سازی وجود دارد نمی شود.

علایم باید ناراحتی عمده بالینی یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی از جمله تأمین یک محیط آسوده برای خود و دیگران به وجود بیاورد (ملاک D). در بعضی موارد به خصوص وقتی که بینش ضعیف است، خود فرد ممکن است ناراحتی اش را ابراز نکند و اشکالات فقط از نظر اطرافیان مشهود باشد. به هر حال، هر اقدامی برای دور ریختن یا تمیز کردن متعلقات توسط دیگران، منجر به سطوح بالای ناراحتی بیمار می گردد.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال ذخیره سازی بایستی ۶ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: اِشکال پایدار در دور ریختن یا جدا شدن از متعلقات خود، صرف نظر از ارزش واقعی آنها

B: این اِشکال ناشی از احساس نیاز به نگهداری اقلام مزبور و احساس ناراحتی از دور ریختن آنهاست.

C: اِشکال در دور ریختن اموال، منجر به گردآوری وسایلی می شود که سبب تراکم و شلوغی در محل زندگی شده و اساسا آن را بلااستفاده می سازد. در صورتی که محل زندگی شلوغ نشود، فقط به خاطر مداخلات سایرین (مثل افراد خانواده، نظافتچی ها، مراجع قدرت) است.

D: ذخیره سازی منجر به ناراحتی عمده بالینی یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی می شود (از جمله حفظ یک محیط امن برای خود و دیگران).

E: ذخیره سازی قابل انتساب به علل طبی (مثل ضایعه مغزی ، بیماری عروقی مغز، سندرم پرادرویلی) نیست.

F: علایم یک اختلال روانی دیگر توضیح بهتری برای ذخیره سازی نیست (مثل وسواس ها در اختلال وسواسی- جبری، کاهش انرژی در اختلال افسردگی اساسی، هذیان ها در اسکیزوفرنیا و سایر اختلالات روان پریشانه، نقایص شناختی در اختلالات عصبی – شناختی، محدودیت علایق در اختلالات طیف درخودماندگی).

تشخیص افتراقی

اختلالات طبی، اختلالات رشد عصبی، طیف اسکیزوفرنی و سایر اختلالات روان پریشانه، دوره افسردگی اساسی، اختلال وسواسی – جبری، اختلالات عصبی – شناختی.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال ذخیره سازی اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال بدریخت انگاری بدن Body Dysmorphic Disorder که در گذشته هراس از بدریخت انگاری نامیده می شد، شامل مشغولیت ذهنی با یک یا چند نقص یا عیب تصوری در ظاهر است که به باور مبتلایان آنها زشت، غیرجذاب، ناهنجار یا بدشکل به نظر می رسد.

عیوبی را که مبتلایان برای خود در نظر می گیرند، از دید دیگران نامحسوس یا فقط جزیی است. میزان نگرانی ها از احساس غیرجذاب یا نامتناسب بودن تا زشت یا ناقص الخلقه بودن متفاوت است. مشغولیت ذهنی می تواند بر یک یا نواحی مختلفی از بدن متمرکز باشد و به شکل شایع تر در پوست (احساس داشتن اکنه، آثار زخم، لکه، چین و چروک، رنگ پریدگی)، مو (کم شدن موی سر یا پرمویی بدن یا چهره) یا بینی (اندازه و شکل) است.

در عین حال هر ناحیه از بدن می تواند عامل نگرانی باشد (مثل چشم ها، دندان ها، وزن، معده، پستان ها، ساق های پا، اندازه یا شکل چهره، لب ها، چانه، ابروها، اعضای تناسلی). بعضی افراد هم نگران عدم تناسب در نواحی بدن اند. مشغولیت های ذهنی، مزاحم، ناخواسته و وقت گیرند (به طور متوسط ۳ تا ۸ ساعت در روز) و معمولا کنترل یا مقاومت در مقابل شان مشکل است. اعمال یا فعالیت های ذهنی تکراری بیش از حد (مثل مقایسه کردن) در واکنش به مشغولیت ذهنی، انجام می شود. فرد به انجام این اعمال که لذت بخش نبوده و می تواند سبب افزایش اضطراب و ملال گردد، احساس اجبار می کند. این امور وقت گیر بوده و کنترل یا مقاومت در مقابل شان سخت است.

رفتارهای شایع شامل مقایسه ظاهر خود با دیگران، بررسی مکرر نقص خیالی خود در آینه و سایر سطوح صیغلی یا معاینه مستقیم آنها، زیاده روی در آرایش (مثل شانه کردن، آراستن مو، تراشیدن مو، کشیدن یا کندن مو)، استتار کردن (مثل اقدام های مکرر به گریم یا پوشاندن نواحی غیردلپسند خود با کلاه، پوشاک، گریم یا کلاه گیس)، نظر خواستن از دیگران در مورد عیوب  تصوری خود، لمس نواحی غیرمطلوب خود برای وارسی آنها، ورزش شدید یا وزنه برداری و خواستار جراحی زیبایی شدن است. برخی خود را برنزه کرده اند (برای تیره کردن رنگ پریدگی خود یا محو آکنه های خیالی)، تغییر پوشاک (مثلا برای استتار نقایص خود) یا خریدهای وسواسی (مثلا برای زیبا ساختن خود) هم مشاهده می شود. خراشیدن وسواسی پوست برای اصلاح نقایص خیالی پوست شایع است و می تواند سبب آسیب پوستی، عفونت یا پارگی عروق خونی شود.

مشغولیت های ذهنی باید ناراحتی قابل توجه بالینی یا اختلال در کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی ایجاد کند که معمولا هر دو را ایجاد می کند. بدشکل انگاری عضلانی، شکلی از بدریخت انگاری بدن است که تقریبا منحصر به مردان بوده و شامل مشغولیت ذهنی با این فکر است که بدن شخص بسیار نحیف یا بی اندازه لاغر یا عضلانی است. مبتلایان به این شکل از اختلال، در واقع بدنی با ظاهر طبیعی یا حتی خیلی عضلانی دارند. آنها ممکن است اشتغال ذهنی با نواحی دیگر بدن مثل پوست یا مو هم داشته باشند. تعداد زیادی (نه ضرورتا همه) شدیدا اقدام به رژیم غذایی، ورزش یا کار با وزنه می کنند که گاهی سبب آسیب جسمی هم می شود. بعضی به مصرف بالقوه خطرناک استروئیدهای آنابولیک – اندروژن و سایر مواد روی می آورند تا بدن خود را تنومندتر و عضلانی تر کنند.

اختلال بدریخت انگاری نیابتی بدن شکلی از اختلال است که بیمار با نقص خیالی در مورد ظاهر یک فرد دیگر مشغولیت ذهنی دارد. بینش در مورد عقاید اختلال بدریخت انگاری بدن می تواند از خوب تا فقدان / هذیانی (یعنی عقاید هذیانی مشتمل بر باور کامل به صحت و اعتبار نظر فرد در مورد ظاهرش) متفاوت باشد. روی هم رفته بینش کم است. دستکم یک سوم افراد عموما باورهای اختلال بدریخت انگاری هذیانی دارند. مبتلایان به اختلال بدریخت انگاری بدن با بینش هذیانی، مشکلات وسیع تر در بعضی عرصه ها دارند (مثل خودکشی) اما به نظر می رسد که این امر مرتبط با علایم شدیدتر اختلال بدیخت انگاری بدن است.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال بدریخت انگاری بدن بایستی ۴ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: مشغولیت ذهنی با یک یا چند نقص یا عیب تصوری در ظاهر جسمس که قابل مشاهده نیستند یا از نطر دیگران بی اهمیت اند.

B: در مرحله ای از سیر این اختلال، فرد رفتارهای تکراری (مثل وارسی خود در آینه، آرایش مفرط، خراشیدن پوست، اطمینان خاطرجویی از دیگران) یا فعالیت های ذهنی (مثل مقایسه ظاهر خود با دیگران) در واکنش به دلواپسی های مربوط به ظاهر را انجام می دهد.

C: این مشغولیت ذهنی از نظر بالینی، ناراحتی یا اختلال عمده در کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی ایجاد می کند.

D: مشغولیت ذهنی در مورد ظاهر خود را نمی توان با نگرانی هایی در مورد چربی یا وزن بدن در افرادی که علایم شان با ملاک های تشخیصی یک اختلال خوردن تناسب دارد، توجیه کرد.

تشخیص افتراقی

اختلالات خوردن، اختلال خراشیدن پوست، تریکوتیلومانیا (وسواس کندن مو)، اختلال اضطراب بیماری، اختلال افسردگی اساسی، اختلالات اضطرابی، اختلالات روان پریشانه.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید  

نوشته اختلال بدریخت انگاری بدن اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال وسواسی – جبری Obsessive-Compulsive Disorder دارای علایم مشخصه وجود وسواس های فکری و عملی است. وسواس های فکری شامل  افکار (مثل فکر آلودگی)، تصورات (مثل صحنه های خشونت بار یا هولناک) یا تمایلات (مثل چاقو زدن به کسی) تکراری و پایدار می باشد. نکته مهم آن که وسواس های فکری، لذت بخش نیستند و به شکل ارادی به ذهن نمی آیند. این افکار، مزاحم و ناخواسته بوده و در اکثر افراد موجب ناراحتی یا اضطراب می شوند.فرد برای نادیده گرفتن یا سرکوب این افکار  (با اجتناب از محرک ها یا استفاده از توقف فکر) یا بی اثر کردنشان با فکری دیگر یا یک فعالیت (مثل انجام یک وسواس عملی) تلاش می کند.

وسواس های عملی (یا آداب وسواسی)، اعمالی تکراری (مثل شستشو، وارسی کردن) یا فعالیت های ذهنی (مثل شمردن، تکرار کلمات در سکوت) هستند که فرد احساس می کند در پاسخ به یک وسواس فکری یا مطابق قوانینی که دقیقا باید رعایت شوند، مجبور به انجام آنهاست.

اکثر مبتلایان به OCD، هم وسواس فکری و هم وسواس عملی دارند. وسواس های عملی عموما در پاسخ به یک وسواس فکری انجام می شوند (مثل فکر آلوده شدن که منجر به شستشوی مکرر می شود یا فکر اینکه چیزی نادرست است منجر به رفتارهای تکراری تا زمانی که احساس شود همه چیز رو به راه است).

هدف این اعمال، کاهش احساس فشار حاصل از فکر وسواسی یا جلوگیری از وقوع یک حادثه هولناک (مثل بیمار شدن) است. با این وجود این اعمال وسواسی یا ارتباط منطقی با حادثه هولناک مزبور ندارند (مثل مرتب کردن وسایل روی میز برای جلوگیری از وقوع حادثه ای برای یک فرد مورد علاقه) یا به وضوح با زیاده روی همراه اند (مثل دوش گرفتن به مدت چندین ساعت در هر روز). وسواس های عملی برای کسب لذت انجام نمی شوند؛ گرچه بعضی ها بدین وسیله از اضطراب یا ناراحتی تسکین می یابند.

شرط زمانی وجود وسواس های فکری و عملی (مثل بیش از یک ساعت در روز) یا ایجاد ناراحتی یا اختلال عمده بالینی، برای تأیید اختلال وسواسی – جبری تأکید دارد. این ملاک به تفکیک اختلال از افکار مزاحم یا رفتارهای گاهگاهی (مثل دو بار وارسی درب برای اطمینان از بسته بودن آن) که در جمعیت عادی شایع است، کمک می کند.

تواتر و شدت وسواس های فکری و عملی در مبتلایان به OCD متفاوت است (مثلا بعضی ها علایم خفیف تا متوسط دارند که یک تا سه ساعت در روز وقتشان را می گیرد، در حالی که دیگران افکار مزاحم یا اعمال وسواسی تقریبا مستمری دارند که می تواند آنها را ناتوان سازد).

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال وسواسی – جبری بایستی 4 ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: وجود وسواس های فکری یا عملی یا هر دو وسواس های فکری در موارد (۱) و (۲) تعریف شده اند:

۱- افکار، تمایلات یا تصورات راجعه و پایداری که در دوره ای از اختلال، به شکل مزاحم و ناخواسته تجربه شده و در اکثر افراد موجب اضطراب یا ناراحتی عمده گردند.

۲- فرد تلاش می کند این افکار، تمایلات یا تصورات را نادیده گرفته یا سرکوب کند یا با پرداختن به افکار یا فعالیت های دیگر (مثل انجام یک وسواس عملی)، خنثی سازد.

وسواس های عملی در موارد (۱) و (۲) تعریف شده اند:

۱- رفتارهای تکراری (نظیر شستن دست، رعایت نظم و ترتیب، وارسی کردن) یا فعالیت ذهنی (نظیر دعا کردن، شمردن، تکرار آهسته کلمات در سکوت) که فرد احساس می کند در پاسخ به یک وسواس فکری و یا بر طبق قوانینی که باید دقیقا انجام شوند، مجبور به اجرای آنهاست.

۲- این اعمال یا فعالیت های ذهنی با هدف پیشگیری یا کاهش اضطراب یا ناراختی و یا جلوگیری از بعضی رویدادها و وضعیت های هراس آور صورت می پذیرند؛ با این وجود اعمال و فعالیت های ذهنی مذکور رابطه واقع گرایانه ای با آنچه که قرار بوده خنثی یا جلوگیری شوند ندارند یا به وضوح افراطی اند.

توجه: کودکان ممکن است قادر به ابراز اهداف این اعمال یا فعالیت های ذهنی نباشند.

B: وسواس های فکری یا عملی، وقت گیرند (بیش از یک ساعت در روز) یا موجب ناراحتی قابل ملاحظه یا اختلال در کارکردهای اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی می شوند.

C: علایم وسواسی – جبری را نمی توان به تأثیرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل داروی مورد سوء مصرف، یک داروی تجویز شده) یا بیماری های طبی نسبت داد.

D: علایم اختلال را نتوان با علایم یک اختلال روانی دیگر بهتر توجیه کرد (مانند نگرانی شدیدی که در اختلال اضطرابی فراگیر دیده می شود، اشتغال ذهنی با ظاهر بدن، بدان گونه که در اختلال بدریخت انگاری بدن وجود دارد، اشکال در دور ریختن یا جدا شدن از متعلقات که در اختلال ذخیره سازی دیده می شود، کندن مو که در تریکوتیلومانیا مشاهده می گردد، خراش دادن پوست که در اختلال کندن پوست دیده می شود، رفتارهای قالبی که در اختلال رفتار قالبی وجود دارد، رفتارهای آیین مند مربوط به خوردن که در اختلالات خوردن مشاهده می شود، مشغولیت ذهنی با مواد یا قماربازی که در اختلالات مرتبط با مواد و اختلالات اعتیادی وجود دارد، مشغولیت ذهنی در مورد ابتلای به یک بیماری که به اختلال اضطراب بیماری مربوط می شود، تمایلات یا خیال پردازی های جنسی که در پارافیلیاها وچود دارد، تکانه هایی که در اختلال رفتار ایذایی، کنترل تکانه و اختلال سلوک وجود دارند، نشخوارهای ذهنی احساس گناه که در اختلال افسردگی اساسی غالب اند، کاشته شدن فکر یا مشغولیت های ذهنی هذیانی که در طیف اسکیزوفرنی و سایر اختلالات روان پریشانه وجود داردیا الگوی رفتاری تکراری که در اختلال طیف درخودماندگی مشاهده می شوند).

تشخیص افتراقی

اختلالات اضطرابی، اختلال افسردگی اساسی، سایر اختلالات وسواسی – جبری و اختلالات مرتبط (اختلال بدریخت انگاری بدن، تریکوتیلومانیا، اختلال ذخیره سازی،)، اختلال خوردن، تیک ها (در اختلال تیک) و حرکات قالبی، اختلالات روان پریشانه، سایر رفتارهای شبیه وسواس عملی (رفتارهای جنسی در پارافیلیاها، اختلال قماربازی بیمارگونه، مصرف مواد)، اختلال شخصیت وسواسی – جبری.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال وسواسی – جبری اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.