اختلالات سازگاری Adjustment Disorders شامل علایم هیجانی یا رفتاری در پاسخ به یک عامل استرس قابل شناسایی است. عامل استرس ممکن است یک حادثه منفرد (مثل ختم یک رابطه عشقی) باشد یا عوامل متعدد (مثل مشکلات شغلی برجسته و مسائل زناشویی) در کار باشند.

عوامل استرس ممکن است راجعه (مثلا در رابطه با بحران های شغلی فصلی، روابط جنسی ناموفق) یا مداوم (مثل یک بیماری دردناک دائمی با افزایش ناتوانی، زندگی در محله مملو از جنایت) باشند. عوامل استرس ممکن است یک فرد، کل یک خانواده یا یک گروه بزرگ یا جامعه (مثل یک بلای طبیعی) را تحت تإثیر قرار داده باشند. بعضی عوامل استرس ممکن است همراه با حوادث مربوط به مراحل رشد باشند (مثل رفتن به مدرسه، ترک خانه پدری، ازدواج کردن، پدر یا مادر شدن، عدم دستیابی به اهداف شغلی، بازنشستگی).

اختلال سازگاری را وقتی می توان به دنبال مرگ یک فرد مورد علاقه تشخیص گذاری کرد که شدت، کیفیت یا تداوم واکنش های سوگ فراتر از آن چیزی باشد که به طور معمول با ملاک های فرهنگی، مذهبی یا متناسب با سن انتظار می رود. یک مجموعه اختصاصی تر از علایم مربوط به سوگواری تحت عنوان اختلال داغدیدگی پیچیده پایدار معرفی شده است. اختلال سازگاری همراه با افزایش خطر اقدام به خودکشی و خودکشی موفق است.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلالات سازگاری بایستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: ایجاد علایم هیجانی یا رفتاری در پاسخ به عامل (یا عوامل) مشخص استرس که ظرف مدت ۳ ماه از بروز این عامل (یا عوامل) رخ داده باشند.

B: این علایم یا رفتارها از نظر بالینی قابل ملاحظه بوده و با یک یا هر دو حالت زیر مشخص می شوند:

۱- ناراحتی قابل ملاحظه خارج از اندازه شدت و درجه عامل استرس با در نظر گرفتن زمینه محیطی و عوامل فرهنگی که می توانند بر شدت و تظاهر علایم اثر گذارند.

۲- تخریب قابل ملاحظه در کارکردهای اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی

C: اختلال مرتبط با استرس با ملاک های سایر بیماری های روانی مطابقت نمی کند و صرفا ناشی از تشدید یک اختلال قبلی روانی نیست.

D: علایم اختلال، معرف داغدیدگی طبیعی نیست.

E: پس از ختم عامل استرس یا پیامدهای آن، علایم بیش از ۶ ماه پایدار نمی مانند.

تشخیص افتراقی

اختلال افسردگی اساسی، اختلال استرس پس از سانحه و اختلال استرس حاد، اختلالات شخصیت، عوامل روانشناختی مؤثر بر بیماری های طبی، واکنش های طبیعی نسبت به استرس.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلالات سازگاری اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال استرس حاد (Acute Stress Disorder (ASD به معنای ظهور علایم مشخصه ای است که سه روز تا یک ماه پس از مواجهه با یک یا چند حادثه آسیب زا تداوم داشته باشد. حوادث آسیب زایی که مستقیما تجربه می شوند شامل موارد زیراند (البته محدود به اینها نیستند): مواجهه با جنگ به عنوان یک نظامی یا غیرنظامی، تهاجم شخصی مبنی بر زور یا تهدید به آن (مثل تعدی جنسی، حمله فیزیکی، دعوای فیزیکی، دزدی و جیب بری، تعدی جسمی و یا جنسی کودک، دزدیده شدن، گروگان گیری، حمله تروریستی، شکنجه شدن)، بلایای طبیعی یا ساخت بشر (مثل زلزله، طوفان، سقوط هواپیما) و حوادث شدید (مثل تصادفات وسایط نقلیه، حوادث صنعتی).

حوادث جنسی آسیب زا در کودکان می تواند شامل تجارب جنسی نامناسب بودن خشونت یا صدمه هم باشد. یک بیماری تهدیدگر زندگی یا شرایط طبی ناتوان کننده ضرورتا یک حادثه آسیب زا محسوب نمی شود. رویدادهای طبی که به عنوان حوادث آسیب زا در نظر گرفته می شوند، شامل حوادث فاجعه بار غیرمترقبه (مثل بیدار شدن در حین جراحی، شوک آنافیلاکتیک) می باشند. حوادث پراسترس که واجد عناصر آسیب زا و شدید نیستند، ممکن است تشخیص را به سمت اختلال سازگاری هدایت کنند و نه اختلال استرس حاد.

تظاهرات بالینی اختلال استرس حاد در افراد مختلف می تواند تفاوت داشته باشد ولی به طور معمول شامل یک واکنش اضطرابی است که بعضی شکل های تجربه مجدد و یا واکنش پذیری به حادثه آسیب زا را در بر دارد. در بعضی افراد یک تظاهر تجزیه ای یا گسستگی می تواند برجسته باشد، هر چند که این افراد معمولا واکنش پذیری شدید هیجانی یا فیزیولوژیک در پاسخ به یادآورهای سانحه هم از خود نشان می دهند. در سایر افراد ممکن است یک واکنش خشم شدیدی وجود داشته باشد که این واکنش پذیری با تحریک پذیری و یا احتمالا واکنش های پرخاشگرانه همراه می گردد. نمای کامل علایم باید حداقل سه روز بعد از حادثه آسیب زا ادامه داشته باشد و حداکثر یک ماه پس از حادثه قابل تشخیص اند. علایمی که بلافاصله پس از حادثه شروع می شوند ولی در عرض کمتر از سه روز مرتفع می گردند، مطابق ملاک اختلال استرس حاد نیستند.

شاهد حوادث بودن شامل موارد زیر است (البته فقط محدود به این موارد نیستند): مشاهده جراحت جدی یا تهدید به آن، مرگ غیرطبیعی، مشاهده تعدی جسمی یا جنسی در مورد فردی دیگر در نتیجه تهاجم خشونت بار، تهاجم خانوادگی شدید، تصادف شدید، جنگ و بلایا و همچنین شاهد یک فاجعه پزشکی (مثل خونریزی تهدید کننده زندگی) در مورد کودک خود. حوادثی که به طور غیرمستقیم در موردشان اطلاع پیدا می شود به بستگاه نزدیک و دوستان صمیمی محدود است. چنین حوادثی باید خشونت آمیز و غیرمترقبه باشند. مرگ در اثر علل طبیعی لحاظ نمی شود، ولی مرگ های حاصل تهاجم خشونت بار فردی، خودکشی، تصادفات وخیم یا جراحت شدید واجد شرایط اند. اختلال ممکن است به خصوص وقتی که عامل استرس، بین فردی و عمدی است (مثل شکنجه، تجاوز) شدید باشد. وقتی شدت و نزدیکی فیزیکی به عامل استرس زا زیاد است، احتمال ایجاد این اختلال بیشتر می شود.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال استرس حاد بایستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: مواجهه با مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، جراحت شدید یا خشونت جنسی به صورت یک یا چند مورد زیر:

۱- تجربه مستقیم حادثه (یا حوادث) آسیب زا

۲- شاهد بودن فرد، هنگامی که حادثه (یا حوادث) برای دیگران اتفاق می افتد.

۳- آگاهی از اینکه حادثه (یا حوادث) برای یک عضو نزدیک خانواده یا دوست صمیمی رخ داده است.

توجه: در موارد مرگ واقعی یا تهدید به مرگ یک عضو خانواده یا دوست، حادثه (یا حوادث) باید فجیع یا غیرمترقبه یاشد.

۴- تجربه کردن مکرر یا مواجهه شدید با جرئیات آزارنده و تنفرآور حادثه (یا حوادث) آسیب زا (مثل مسئولین خط اول جمع آوری کننده بقایای اجساد، مأمور پلیسی که مکررا با جزئیات کودک آزاری مواجهه دارد).

توجه: این ملاک، مواجهه از طریق رسانه الکترونیکی، تلویزیون، فیلم ها یا تصاویر و عکس ها را شامل نمی شود، مگر آن که این مواجهه مربوط به شغل باشد.

B: وجود ۹ علامت (یا بیشتر) از علایم زیر از هر یک از پنج طبقه علایم مزاحمت، خلق منفی، تجزیه، اجتناب و انگیختگی که پس از وقوع حادثه (یا حوادث) آسب زا شروع یا تشدید شده باشند.

علایم مزاحمت

۱- یادآوری مکرر، ناخواسته و ناراحت کننده مزاحم در مورد حادثه (یا حوادث) آسیب زا.

توجه: در کودکان ممکن است بازی های تکراری دیده شود که موضوعات یا جنبه هایی از حادثه (یا حوادث) آسیب زا را بیان می کنند.

۲- رؤیاهای ناراحت کننده و تکرار شونده که محتوا یا هاطفه آنها مربوط به حادثه (یا حوادث) است.

توجه: در کودکان ممکن است رؤیاهای ترسناک بدون محتوای مشخص وجود داشته باشد.

۳- واکنش های تجزیه ای (مثل فلش بک) که در آنها، فرد به گونه ای احساس یا عمل می کند که گویی حادثه (یا حوادث) در حال وقوع است. (چنین واکنش های بر روی یک پیوستار قرار دارند و در شدیدترین حالت به صورت از دست دادن آگاهی نسبت به محیط بروز می کنند.)

توجه: در کودکان ممکن است بازسازی وقایع خاص مربوط به سانحه در بازی ها دیده شود.

۴- ناراحتی روانی شدید یا طولانی یا واکنش های فیزیولوژیک محسوس در پاسخ به نشانه های داخلی یا بیرونی که نماد یا شبیه جنبه ای از حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند.

خلق منفی

۵- ناتوانی مستمر در تجربه هیجانات مثبت (مثل ناتوانی در تجربه شادی، رضایت یا محبت).

علایم تجزیه ای

۶- احساس تغییر واقعیت محیط پیرامون یا خود شخص (مثل خود را از منظر شخصی دیگری نگریستن، گیج بودن، احساس کندی گذر زمان).

۷- ناتوانی در به خاطر آوردن یکی از جنبه های مهم حادثه (یا حوادث) آسیب زا (عموما ناشی از فراموشی تجزیه ای است و نه در اثر عوامل دیگر مثل ضربه به سر، مصرف الکل و داروها).

علایم اجتنابی

۸- تلاش برای اجتناب از خاطرات، افکار یا احساس های ناراحت کننده مربوط یا همراه با حادثه (یا حوادث) آسیب زا.

۹- تلاش برای اجتناب از یادآورهای محیطی (افراد، مکان ها، گفتگوها، فعالیت ها، اشیاء، موقعیت ها) که موجب انگیخته شدن خاطرات، افکار یا احساس های مربوط یا همراه حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند.

علایم انگیختگی

۱۰- اختلال خواب (مثل اشکال در به خواب رفتن، در خواب ماندن یا خواب ناآرام).

۱۱-رفتار تحریک آمیز و حملات خشم (بدون محرک یا با کمترین تحریک) که به طور معمول با پرخاشگری کلامی یا فیزیکی نسبت به افراد یا اشیاء تظاهر می کنند.

۱۲- گوش به زنگی مفرط

۱۳- اشکالات تمرکز

۱۴- افزایش واکنش از جا پریدن

C: دوره اختلال (علایم ملاک B) از ۳ روز تا یک ماه پس از مواجهه با سانحه است.

توجه: علایم معمولا بلافاصله پس از سانحه شروع می شوند و حداقل ۳ روز دوام دارند، ولی برای آنکه ملاک های اختلال احراز شود علایم باید حداکثر یک ماه طول بکشند.

D: اختلال موجب ناراحتی قابل توجه بالینی یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی می شود.

E: اختلال را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل دارو، الکل) یا شرایط طبی دیگر (مثل آسیب مغزی ضربه ای خفیف) نسبت داد و اختلال روان پریشی گذرا هم توضیح بهتری برای آن نیست.

تشحیص افتراقی

اختلالات سازگاری، اختلال پانیک (وحشتزدگی)، اختلالات تجزیه ای، اختلال استرس پس از سانحه PTSD، اختلال وسواسی – جبری OCD، اختلالات روان پریشانه، جراحت ضربه ای مغز.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال استرس حاد اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال استرس پس از سانحه (Posttraumatic Stress Disorder (PTSD شامل ظهور علایم مشخصه متعاقب مواجهه با یک یا چند حادثه آسیب زاست. واکنش های هیجانی مربوط به حادثه آسیب زا (مثل ترس، درماندگی، وحشت) دیگر بخشی از ملاک A محسوب نمی شود. تظاهرات بالینی PTSD متنوع است. در بعضی افراد تجربه مجدد مبتنی بر ترس، علایم هیجانی و رفتاری ممکن است برجسته باشند. در بقیه خلق افسرده یا ناتوانی از کسب لذت و همینطور شناخت های منفی ممکن است بیشترین ناراحتی را ایجاد کنند. در بعضی افراد دیگر، انگیختگی و علایم واکنشی برونی ساز غلبه دارند؛ در حالی که در بقیه علایم تجزیه ای برجسته است. نهایتا بعضی افراد هم ترکیبی از این الگوهای علایم را دارند.

تجربه مستقیم حوادث آسیب زا که در ملاک A گنجانده شده است عبارتند از (البته محدود به این علایم نیستند): در معرض جنگ به عنوان یک مبارز یا غیرنظامی بودن؛ تهدید یا تهاجم فیزیکی واقعی (مثل حمله فیزیکی، سرقت، خفگی، بدرفتاری جسمی دوران کودکی)، تهدید یا خشونت واقعی جنسی واقعی (مثل دخول جنسی به اجبار، دخول جنسی به کمک الکل یا دارو، تماس جنسی با بدرفتاری، بدرفتاری جنسی غیرتماسی، قاچاق جنسی)، دزدیده شدن، به گروگان گرفته شدن، حملات تروریستی، شکنجه شدن، زندانی جنگی بودن، بلایای طبیعی یا ساخت بشر و حوادث شدید وسایط نقلیه.

در بچه ها، حوادث خشونت آمیز جنسی می تواند شامل تجارب جنسی نامتناسب با رشد، بدون تهاجم یا آسیب جسمی باشد. یک بیماری تهدید کننده زندگی یا یا بیماری طبی ناتوان کننده لزوما یک حادثه آسیب زا محسوب نمی شود. رویدادهای پزشکی که واجد شرایط حوادث آسیب زا هستند شامل حوادث فاجعه بار ناگهانی هستند (مثل بیدار شدن در حین جراحی، شوک آنافیلاکتیک).

حوادث مورد مشاهده شامل موارد زیرند (البته محدود به اینها نیست): مشاهده آسیب های جدی یا تهدید به آن، مرگ غیر طبیعی، بدرفتاری جسمی یا جنسی با توسل به زور، تهاجم حانوادگی، تصادفات، جنگ یا بلایا و یا حادثه فجیع طبی برای فرزند فرد (مثل یک خونریزی تهدید کننده حیات). مواجهه غیرمستقیم محدود به مواردی است که در آنها فرد از اتفاقاتی مطلع می شود که برای وابستگاه نزدیک یا دوستان رخ داده و فجیع یا غیرمترقبه اند (مثلا مرگ در اثر علل طبیعی شامل آن نیست). چنین حوادثی شامل تهاجم های وحشیانه فردی، خودکشی، تصادف های شدید و جراحات جدی است.

اختلال ممکن است به خصوص وقتی که عامل استرس، بین فردی و عمدی است (مثل شکنجه، خشونت جنسی) شدید یا طولانی مدت باشد. حادثه آسیب زا می تواند به طرق گوناگونی مجددا تجربه شود. شخص معمولا خاطره مکرر و ناخواسته و مزاحم حادثه را دارد (ملاک B).

ملاک های تشخیصی

اختلال استرس پس از سانحه برای بزرگسالان، نوجوانان و کودکان بالای ۶ سال

برای تشخیص اختلال استرس پس از سانحه برای بزرگسالان، نوجوانان و کودکان بالای ۶ سال بایستی ۸ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: مواجهه با مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، آسیب شدید یا خشونت جنسی به صورت یک یا چند مورد از طرق زیر:

۱- تجربه مستقیم حادثه (یا حوادث) آسیب زا

۲- شاهد بودن فرد، هنگامی که حادثه (یا حوادث) برای دیگران اتفاق می افتد

۳- آگاهی از اینکه حادثه (یا حوادث) آسیب زا برای یک عضو نزدیک خانواده یا دوست صمیمی رخ داده است. در موارد مرگ واقعی یا تهدید به مرگ یکی از اعضای خانواده یا دوست، حادثه (یا حوادث) باید فجیع یا غیرمترقبه باشد.

۴- تجربه مکرر یا شدید با جزئیات آزارنده و تنفرآور حادثه (یا حوادث) آسیب زا (مثل مسئولین خط اول جمع آوری کننده بقایای اجساد، مأمور پلیسی که مکررا با جزئیات سوء رفتار با کودک مواجهه دارد).

B: وجود یک یا چند علامت مزاحم در مورد حادثه یا حوادث آسیب زای زیر که پس از وقوع حادثه (یا حوادث) آسیب زا شروع شده باشد:

۱- یادآوری مکرر، ناخواسته و ناراحت کننده مزاحم حادثه (یا حوادث) آسیب زا

توجه: کودکان بالای ۶ سال ممکن است در بازی های تکراری خود، موضوعات یا جنبه هایی از حادثه (یا حوادث) آسیب زا را بیان کنند.

۲- رؤیاهای ناراحت کننده و تکرار شونده که محتوا و یا عاطفه آنها مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زاست

توجه: در کودکان ممکن است رؤیاهای ترسناک بدون محتوای مشخص وجود داشته باشد

۳- واکنش های تجزیه ای (مثل جهش به گذشته [فلش بک]) که در آنها، فرد به گونه ای احساس و عمل می کند که گویی حادثه (یا حوادث) آسیب زا در حال وقوع است. (چنین واکنش هایی ممکن است با شدت های متفاوت بروز کنند و در شدیدترین حالت با از دست دادن آگاهی نسبت به محیط همراه اند).

توجه: در کودکان ممکن است بازسازی های وقایع خاص مربوط به سانحه در بازی ها دیده شود.

۴- ناراحتی روانی شدید یا طولانی هنگام مواجه شدن با نشانه های داخلی یا یرونی که نماد جنبه ای از حادثه (یا حوادث) آسیب زا و یا شبیه آن هستند.

۵- واکنش های فیزیولوژیک محسوس به نشانه های داخلی یا بیرونی که نماد یا شبیه به جنبه ای از حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند.

C: اجتناب مداوم از محرک های مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زا، که پس از حادثه یا حوادث آسیب زا آغاز و با یکی یا هر دو مورد زیر مشخص می شود:

۱- اجتناب یا تلاش برای اجتناب از خاطرات، افکار یا احساس های ناراحت کننده ای که مربوط به حادثه یا حوادث آسیب زا هستند یا با آن ارتباط نزدیکی دارند.

۲- اجتناب یا تلاس برای اجتناب از یادآوری های محیطی (افراد، مکان ها، گفتگوها، فعالیت ها، اشیاء، موقعیت ها) که موجب انگیخته شدن خاطرات، افکار یا احساس های مربوط یا همراه حادثه یا حوادث آسیب زا می شوند.

D: تغییرات منفی در شناخت و خلق همراه با حادثه یا حوادث آسیب زا با شروع یا تشدید پس از وقوع حادثه یا حوادث آسیب زا که با دستکم دو مورد از موارد زیر مشخص می شود:

۱- ناتوانی در به خاطر آوردن یکی از جنبه های مهم حادثه یا حوادث آسیب زا (عموما ناشی از فراموشی تجزیه ای است و نه در اثر عوامل دیگر مثل ضربه به سر، سوء مصرف الکل یا داروها).

۲- عقاید یا انتظارات منفی مستمر و مبالغه آمیز درباره خود، دیگران یا جهان (مثل «من بدم» «به هیچ کس نمی توان اعتماد کرد» «دنیا کاملا خطرناک است» «کل سیستم عصبی من برای همیشه تخریب شده»).

۳- افکار تحریف شده پایدار درباره علت یا عواقب حادثه یا حوادث آسیب زا که منجر به سرزنش خود یا دیگران می شود.

۴- حالات هیجانی منفی مداوم (مثل ترس، وحشت، خشم، احساس گناه یا شرم.)

۵- کاهش قابل ملاحظه علاقه یا شرکت در فعالیت های با اهمیت.

۶- احساس جدایی یا بیگانگی نسبت به دیگران.

۷- ناتوانی مستمر در تجربه هیجانات مثبت (مثل ناتوانی در تجربه شادی، رضایت یا احساس محبت).

E: تغییر قابل ملاحظه در انگیختگی و واکنش پذیری مرتبط با حادثه یا حوادث آسیب زا، با شروع یا تشدید پس از حادثه یا حوادث آسیب زا که با دستکم دو مورد از حالات زیر نشان داده می شود:

۱- رفتار تحریک پذیر و حملات خشم (بدون محرک یا با کمترین تحریک) که معمولا با پرخاشگری کلامی یا فیزیکی نسبت به افراد یا اشیاء تظاهر می کند.

۲- رفتار بی محابا یا خودتخریبی

۳- گوش به زنگی مفرط

۴- تشدید واکنش از جا پریدین (یکه خوردن)

۵- اشکالات تمرکز

۶- اختلال خواب (مثل اشکال در به خواب رفتن یا در خواب ماندن یا خواب ناآرام)

F: مدت اختلال (شامل ملاک های B و C و D و E) بیشتر از یک ماه است.

G: اختلال موجب ناراحتی قابل توجه بالینی یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی می شود.

H: اختلال را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل دارو، الکل) یا بیماری طبی دیگری نسبت داد.

اختلال استرس پس از سانحه برای کودکان ۶ ساله و کمتر

برای تشخیص اختلال استرس پس از سانحه برای کودکان ۶ ساله و کمتر بایستی ۷ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: مواجهه با مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، آسیب شدید یا خشونت جنسی در کودکان ۶ ساله و کمتر به صورت یک یا چند مورد از موارد زیر:

۱- تجربه مستقیم حادثه یا حوادث آسیب زا.

۲- شاهد بودن کودک هنگامی که حادثه یا حوادث آسیب زا برای دیگران به خصوص مراقبین اولیه اتفاق می افتد.

توجه: شاهد بودن شامل حوادثی نمی شود که مشاهده فقط در رسانه های الکترونیکی، تلویزیون، فیلم ها یا تصاویر و عکس ها است.

۳- آگاهی از اینکه حادثه یا حوادث آسیب زا برای یک والد یا فرد مراقب رخ داده است.

B: وجود یک یا چند علامت مزاحم در مورد حادثه یا حوادث آسیب زای زیر که پس از وقوع حادثه یا حوادث آسیب زا شروع شده باشد:

۱- یادآوری مکرر، ناخواسته و ناراحت کننده مزاحم حادثه (یا حوادث) آسیب زا

توجه: خاطرات خودبه خودی و مزاحم لزوما ناراحت کننده ظاهر نشده و ممکن است در بازی های تکراری، خود را نشان دهند.

۲- رؤیاهای ناراحت کننده و تکرار شونده که محتوا و یا عاطفه آنها مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زاست.

توجه: ممکن است نتوان معلوم کرد که محتوای ترسناک رؤیاها مربوط به حادثه آسیب زا است.

۳- واکنش های تجزیه ای (مثل جهش به گذشته [فلش بک]) که در آنها، فرد به گونه ای احساس و عمل می کند که گویی حادثه (یا حوادث) آسیب زا در حال وقوع است. (چنین واکنش هایی ممکن است طیفی از درجات مختلف شدت داشته باشند و در شدیدترین حالت با از دست دادن آگاهی نسبت به محیط همراه اند). چنین بازسازی های مربوط به سانحه ممکن است در هنگام بازی کودکان دیده شوند.

۴- ناراحتی روانی شدید یا طولانی هنگام مواجه شدن با نشانه های داخلی یا بیرونی که شبیه یا نمادی از جنبه های حادثه یا حوادث آسیب زا هستند.

۵- واکنش های فیزیولوژیک محسوس نسبت به یاداوری های حادثه یا حوادث آسیب زا.

C: یکی (یا چند تا) از علایم زیر که نمایانگر اجتناب مستمر از محرک های مربوط به به حادثه یا حوادث آسیب زا هستند و یا تغییرات منفی در شناخت و خلق مربوط به حادثه یا حوادث آسیب زا ایجاد می کنند و باید بعد از حادثه یا حوادث آسیب زا شروع یا تشدید شوند:

اجتناب مستمر از تحرک

۱- اجتناب یا تلاش برای اجتناب از فعالیت ها، مکان ها یا یادآورهای فیزیکی که موجب انگیخته شدن خاطرات حادثه یا حوادث آسیب زا می شوند.

۲- اجتناب یا تلاش برای اجتناب از افراد، گفتگوها  یا موقعیت های بین فردی که موجب انگیخته شدن خاطرات حادثه یا حوادث آسیب زا می شوند.

تغییرات منفی در شناخت 

۳- افزایش قابل ملاحظه حالات هیجانی منفی (مثل ترس، احساس گناه، غمگینی، شرم، سردرگمی)

۴- کاهش قابل ملاحظه علاقه یا شرکت در فعالیت های با اهمیت، شامل بازی کردن

۵- رفتار اجتماعی کناره جویانه

۶- کاهش مستمر در اظهار هیجانات مثبت

D: تغییر در انگیختگی و واکنش پذیری مرتبط با حادثه یا حوادث آسیب زا، با شروع یا تشدید پس از حادثه یا حوادث آسیب زا که با دو مورد (یا بیشتر) از حالات زیر تظاهر می کند:

۱- رفتار تحریک پذیر و حملات خشم (بدون محرک یا با کمترین تحریک) که معمولا با پرخاشگری کلامی یا فیزیکی نسبت به افراد یا اشیاء (شامل قشقرق شدید) تظاهر می کند.

۲- گوش به زنگی مفرط

۳- افزایش واکنش از جا پریدین (یکه خوردن)

۴- اشکال در تمرکز

۵- اختلال خواب (مثل اشکال در به خواب رفتن یا در خواب ماندن یا خواب ناآرام)

E: مدت اختلال بیش از یک ماه است.

F: این اختلال موجب ناراحتی قابل توجه بالینی یا اختلال در روابط با والدین، خواهر و برادران، همسالان یا سایر مراقبین یا رفتار در مدرسه می شود.

G: این اختلال را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل دارو یا الکل) یا بیماری طبی نسبت داد.

تشخیص افتراقی

اختلالات سازگاری، سایر اختلالات و حالات پس از استرس، اختلال استرس حاد، اختلالات اضطرابی و اختلال وسواسی – جبری، اختلال افسردگی اساسی، اختلالات شخصیت، اختلالات تجزیه ای، اختلال تبدیلی (اختلال علامت نورولوژیک کارکردی)، اختلالات روان پریشانه، جراحت ضربه ای مغز.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال استرس پس از سانحه اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال مشغولیت اجتماعی مهارگسسته Disinhibited Social Engagement Disorder شامل الگوی رفتار بیش از حد خودمانی با افراد نسبتا ناآشنا است که از لحاظ فرهنگی نامتناسب است (ملاک A). این رفتار بیش از حد خودمانی موجب نقض مرزهای اجتماعی مربوط به فرهنگ می شود. قبل از آنکه کودکان از نظر رشدی قادر به شکل دهی دلبستگی انتخابی شوند، این تشخیص را نباید مطرح کرد. به این دلیل کودک سن رشدی حداقل ۹ ماه را باید داشته باشد.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال مشغولیت اجتماعی مهارگسسته بایستی ۵ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: یک الگوی رفتاری که در آن کودک به شکلی فعال به بزرگسالان ناآشنا نزدیک می شود و با آنها ارتباط برقرار می کند. همراه با حداقل دو علامت زیر:

۱- کاهش یا فقدان خودداری در نزدیک شدن و ارتباط برقرار کردن با بزرگسالان ناآشنا

۲- رفتار فیزیکی و کلامی بیش از حد خودمانی (که متناسب با ضوابط فرهنگی و حد و مرزهای اجتماعی متناسب با سن، نیست)

۳- کودک حتی در محیط های ناآشنا وقتی از مراقبین بزرگسال دور می شود برای اطمینان از حضور آنان برنمی گردد.

۴- تمایل به بیرون رفتن با بزرگسالان ناآشنا بدون تردید یا با تردید جزئی

B: رفتارهای ذکر شده در ملاک A محدود به تکانشگری (آن گونه که در اختلال کم توجهی/بیش فعالی دیده می شود) نیست بلکه شامل رفتارهای اجتماعی مهارگسیخته است.

C: کودک، الگویی از مراقبت شدیدا ناکافی را به صورت حداقل یکی از موارد زیر تجربه کرده باشد:

۱- محرومیت یا غفلت اجتماعی به شکل فقدان مستمر ارضاء نیازهای هیجانی پایه آسایش، تحریک و محبت از طرف بزرگسالان مراقب

۲- تغییرات مکرر در مراقبین اولیه که سبب محدود شدن فرصت برای دلبستگی پایدار بشود (مثل تغییرات مکرر والدین ناتنی)

۳- پرورش در محیطی غیرعادی با محدودیت شدید فرصت برای شکل گیری دلبستگی انتخابی (مثل مؤسساتی با نسبت بالای کودک به مراقب)

D: شکل مراقبتی مندرج در ملاک C  به عنوان مسئول رفتار آشفته مندرج در ملاک A شمرده می شود (مثال: اختلالات مندرج در ملاک A به دنبال مراقبت آسیب زای مندرج در ملاک C شروع شده باشد).

E: سن رشدی کودک حداقل ۹ ماهه باشد.

تشخیص افتراقی

اختلال کم توجهی/بیش فعالی.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند.

   این مطلب را به اشتراک بگذارید:

نوشته اختلال مشغولیت اجتماعی مهارگسسته اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال دلبستگی واکنشی Reactive Attachment Disorder در شیرخوارگی و اوایل کودکی با الگوی رفتارهای دلبستگی مختل و از نظر رشدی نامتناسب مشخص می شود که در آن کودک ندرتا یا در حد ناچیزی برای تسلی، حمایت، حفاظت و تأمین غذا، ترجیحا به فرد مورد دلبستگی به خصوصی رجوع می کند. ویژگی اصلی، فقدان یا رشد شدیدا ناکافی دلبستگی بین کودک و مراقب بزرگسال مربوط به اوست.

به نظر می رسد کودکان مبتلا به اختلال دلبستگی واکنشی، توانایی شکل دهی دلبستگی انتخابی را دارند. با این وجود به دلیل محدود بودن فرصت ها طی رشد اولیه قادر به نشان دادن تظاهرات رفتاری دلبستگی انتخابی نیستند. از این رو در مواقع ناراحتی، تلاش ثابت برای کسب آسایش، حمایت، امنیت یا حفاظت توسط مراقب خود به عمل نمی آورند. از این گذشته کودکان مبتلا به این اختلال در چنین مواقعی واکنش چندانی به کوشش های مراقبین برای آرامش دادن به آنها، نشان نمی دهند.

ار این رو این اختلال همراه با فقدان آرامش طلبی و واکنش به رفتارهای آرامش دهنده در حد مورد انتظار، است. بدین لحاظ در کودکان مبتلا به اختلال دلبستگی واکنشی، در طی ارتباطات معمول با مراقبین، تظاهرات هیجانی مثبت وجود ندارد یا کاهش نشان می دهد. علاوه بر آن، توانایی تنظیم هیجانات هم مختل است و حملاتی از هیجانات منفی از قبیل ترس، غمگینی یا تحریک پذیری غیرقابل توضیح هم مشاهده می گردد.

تشخیص اختلال دلبستگی واکنشی در کودکانی که از نظر مرحله رشد هنوز قادر به شکل دهی دلبستگی انتخابی نیستند نباید مطرح شود. به همین دلیل سن رشدی کودک باید حداقل ۹ ماه باشد.

ملاکهای تشخیصی

برای تشخیص اختلال دلبستگی واکنشی بایستی ۷ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: یک الگوی پایدار رفتار مهارشده، با کناره جویی هیجانی در مقابل مراقبین بزرگسال که با هر دو مورد زیر مشخص می شود:

۱- کودک در مواقع ناراحتی به ندرت یا در حد خیلی کم به دنبال تسلی می گردد.

۲- کودک در مواقع ناراحتی به ندرت یا در حد خیلی کم به دلداری و تسلی واکنش نشان می دهد.

B: اختلال پایدار اجتماعی و هیجانی که حداقل با یکی از موارد زیر مشخص می شود:

۱- حداقل واکنش اجتماعی و هیجانی نسبت به دیگران

۲- محدودیت در عواطف مثبت

۳- دوره هایی از تحریک پذیری، غمگینی یا ترس شدید که حتی در روابط غیرتهدیدگر با مراقبین بزرگسال هم خود را نشان می دهد.

C: کودک الگویی از مراقبت به شدت ناکافی را تجربه کرده است که حداقل با یکی از موارد زیر مشخص است:

۱- غفلت یا محرومیت اجتماعی به شکل فقدان مستمر برخورداری از نیازهای اساسی برای آسایش، انگیزش و تحریک و محبت از سوی مراقبیت بزرگسال.

۲- تغییرات مکرر مراقب اولیه که فرصت شکل گیری دلبستگی پایدار را محدود می کند.

۳- پرورش در محیط هایی غیرعادی که فرصت برای شکل گیری دلبستگی های انتخابی شدیدا محدود است (مثل مؤسساتی که نسبت تعداد کودک به مراقب خیلی بالاست).

D: نوع مراقبت مذکور در ملاک C، مسؤول رفتار مختل ملاک A فرض شود (یعنی اختلالات ملاک A به دنبال فقدان مراقبت کافی مندرج در ملاک C شروع شده باشد).

E: ملاک های اختلال طیف اوتیسم (درخودماندگی) وجود نداشته باشد.

F: اختلال زیر سن ۵ سالگی مشهود باشد.

G: سن رشدی کودک حداقل ۹ ماه باشد.

تشخیص افتراقی

اختلال طیف اوتیسم (درخودماندگی)، کم توانی ذهنی (اختلال رشدی هوش)، اختلالات افسردگی.

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال دلبستگی واکنشی اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.