اختلال سلوک Conduct Disorder یکی دیگر از اختلالات ایذایی، کنترل تکانه و سلوک محسوب می شود. ویژگی اصلی اختلال سلوک یک الگوی رفتاری مکرر و پایدار است که در آن حقوق اساسی دیگران یا قواعد یا هنجارهای اجتماعی اصلی مرتبط با سن نقض می شود. این رفتارها در چهار گروه طبقه بندی می شوند: ۱) سلوک پرخاشگرانه که شامل تهدید یا صدمه جسمانی به دیگر افراد یا حیوانات می گردد. ۲) سلوک غیرپرخاشگرانه که باعث از بین رفتن یا صدمه دیدن اموال می گردد. ۳) تقلب یا دزدی ۴) نقض جدی قواعد.

افراد دچار اختلال سلوک غالبا رفتار پرخاشگرانه را آغاز می کنند و واکنش پرخاشگرانه ای به دیگران نشان می دهند. آنها ممکن است که رفتار قلدری، تهدید یا ارعاب دیگران را نشان دهند (از جمله تهدید و ارعاب از طریق پیام دادن در رسانه های اجتماعی). سایر رفتارهای قابل مشاهده عبارتند از: بی رحمی فیزیکی در برابر مردم یا حیوانات؛ دزدی (کلاهبرداری، جعل اسناد، زورگیری،کیف زنی، سرقت مسلحانه)، وادار دیگری به برقراری رابطه جنسی؛ قتل، تخریب عمدی اموال، آتش افروزی، شکستن شیشه های ماشین یا تخریب اموال مدرسه، تقلب، ورود زوری به منزل یا ماشین دیگران، دروغگویی، پیمان شکنی، فریب، و…

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال سلوک بایستی ۳ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: الگوی رفتاری تکرار شونده و پایداری که در آن حقوق اساسی دیگران یا هنجارها یا قواعد اجتماعی اصلی متناسب با سن نقض می شود و با وجود دست کم ۳ مورد از ۱۵ ملاک زیر در ۱۲ ماه گذشته از هر کدام از طبقه های زیر مشخص می شود و دست کم یک ملاک در ۶ ماه گذشته وجود داشته است:

پرخاشگری نسبت به افراد و حیوانات

۱- غالبا قلدری می کند، تهدید می کند یا دیگران را می ترساند.

۲- غالبا زد و خورد جسمانی را آغاز می کند.

۳- سلاحی به کار می برد که می تواند باعث صدمه جسمانی به دیگران شود (مانند چوب، پاره آجر، بطری شکسته، چاقو، تفنگ).

۴- نسبت به دیگران قساوت جسمی داشته است.

۵- نسبت به حیوانات قساوت جسمی داشته است.

۶- در عین مواجهه با قربانی دست به دزدی زده است (مانند کلاهبرداری، کیف زنی، زورگیری، سرقت مسلحانه).

۷- کسانی را وادار به فعالیت جنسی کرده است.

تخریب اموال

۸- به طور عمدی و به قصد ایجاد آسیب جدی دست به آتش افروزی زده است.

۹- عمدا اموال دیگران را تخریب کرده  است (غیر از آتش افروزی).

تقلب یا دزدی

۱۰- به زور وارد خانه، ساختمان یا ماشین دیگری شده است.

۱۱- اغلب برای به دست آوردن اجناس یا کمک دیگران یا فرار از تعهدات دروغ می گوید (یعنی فریب دادن دیگران).

۱۲- اقلامی با ارزش قابل توجه را بدون مواجه شدن با قربانی دزدیده است (برای بلند کردن اجناس از مغازه ها اما بدون شکستن درب و ورود با زور، جعل اسناد).

نقض جدی مقررات

۱۳- غالبا علیرغم قدغن والدین شب ها بیرون از خانه می ماند که این حالت پیش از ۱۳ سالگی شروع می شود.

۱۴- در حین زندگی با والدین تنی یا ناتنی، دست کم دوبار شب ها از خانه فرار کرده است (و یا یک بار از خانه فرار کرده و برای مدت طولانی باز نگشته است).

۱۵- غالبا از مدرسه گریخته است و شروع این رفتار پیش از ۱۳ سالگی بوده است.

B: این آشفتگی رفتار باعث تخریب بالینی قابل توجه در کارکرد اجتماعی، تحصیلی یا شغلی می گردد.

C: اگر فرد در سن ۱۸ سالگی یا بالاتر قرار دارد، ملاک های اختلال شخصیت ضداجتماعی احراز نمی شود.

انواع

نوع شروع دوران کودکی: در این نوع از اختلال سلوک افراد غالبا پسر هستند، به طور مکرر پرخاشگری فیزیکی نسبت به دیگران نشان می دهند، روابط آشفته ای با همسالان دارند، ممکن است در اوایل کودکی اختلال نافرمانی مقابله جویانه داشته باشند و غالبا علایمی دارند که ملاک های کامل اختلال سلوک را قبل از بلوغ برآورده می کند. بسیاری از کودکان با این زیرنوع همچنین به طور همزمان اختلال کم توجهی/ بیش فعالی (ADHD) یا دیگر مشکلات عصبی رشدی را دارند. احتمال تداوم اختلال سلوک تا دوره بزرگسالی در افراد با نوع شروع دوران کودکی بش از افرادی است که اختلال آنها در دوره نوجوانی آغاز شده است.

نوع شروع دوران نوجوانی: افراد دچار اختلال سلوک با نوع شروع دوره نوجوانی در مقایسه با نوع شروع دوران کودکی، با احتمال کمتری رفتارهای پرخاشگرانه نشان می دهند و غالبا روابط با همسالان در آنها بیشتر هنجاری است (گرچه غالبا در همراهی با دیگران مشکلات سلوک نشان می دهند). در این افراد با احتمال کمتری تداوم اختلال سلوک تا بزرگسالی را شاهد خواهیم بود. نسبت ابتلای پسران به دختران در اختلال سلوک نوع شروع در نوجوانی در مقایسه با شروع دوران کودکی متوازن تر است.

نوع شروع نامعین: این نوع زمانی مطرح می شود که اطلاعات کافی برای تعیین سن شروع وجود ندارد.

تشخیص افتراقی

اختلال افسردگی اساسی، اختلال دوقطبی، اختلالات سازگاری، اختلال کم توجهی/بیش فعالی، اختلال نافرمانی مقابله جویانه، اختلال انفجاری متناوب. 

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال سلوک اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال انفجاری متناوب Intermittent Explosive Disorder یکی دیگر از اختلالات ایذایی، کنترل تکانه و سلوک محسوب می شود. فوران های تکانشی (یا مبتنی برخشم) پرخاشگری در اختلال انفجاری متناوب، سریع و به طور معمول بدون دوره مقدماتی یا با دوره اندک مقدماتی دارد. فوران ها معمولا کمتر از ۳۰ دقیقه طول می کشد و معمولا در پاسخ به تحریک کوچکی از سوی یک همکار یا دوست نزدیک روی می دهد. افراد دچار اختلال انفجاری متناوب غالبا دوره های کمتر شدید حمله های کلامی و/ یا حمله های جسمانی غیرآسیب زا، غیر تخریبی و غیر جراحتی در بین دوره های شدیدتر تخریبی/تهاجمی دارند.

بدون توجه به ماهیت برئن ریزی تکانشی پرخاشگری، ویژگی اصلی اختلال انفجاری متناوب نقص در کنترل رفتار تکانشی پرخاشگری در پاسخ به تحریک تجربه شده ذهنی (یعنی عامل استرس زای روانی اجتماعی) است که به طور معمول به یک فواران پرخاشگرانه نمی انجامد. این اختلال افراد زیر ۶ سال یا افرادی که برون ریزی های خشم آنها با اختلالات روانی دیگر بهتر تبیین می شود را شامل نمی شود.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال انفجاری متناوب بایستی ۶ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: فواران های رفتاری راجعه که نشانگر نقص در کنترل تکانه های پرخاشگری است و به صورت یکی از موارد زیر نمایان می شود:

۱- پرخاشگری کلامی (مانند از کوره در رفتن، ایرادگیری، جروبحث یا جنگ کلامی) یا پرخاشگری فیزیکی نسبت به اموال، حیوانات یا سایر افراد که به صورت دوبار در هفته و به طور متوسط برای یک دوره ۳ ماهه روی می دهد. این پرخاشگری فیزیکی باعث آسیب دیدن یا تخریب اموال و جراحت جسمانی حیوانات یا دیگر افراد نمی گردد.

۲- سه فوران رفتاری مرتبط با آسیب زدن یا تخریب اموال و/ یاحمله جسمانی مرتبط با صدمه جسمانی به حیوانات یا دیگر افراد که در یک دوره ۱۲ ماهه روی می دهد.

B: شدت پرخاشگری ابراز شده در طول فوران های راجعه (عود کننده) به طور چشمگیری نامتناسب با محرک یا هر نوع استرس زای روانی اجتماعی آشکارساز است.

C: این فوران های راجعه پرخاشگری از پیش برنامه ریزی شده نیست (یعنی تکانشی و/ یامبتنی بر خشم است) و به قصد دستیابی به هدف هایی ملموس (مانند پول، قدرت، ارعاب) صورت نمی گیرد.

D: این فوران های راجعه پرخاشگری باعث آشفتگی چشمگیری در فرد می گردد یا به تخریب کارکرد شغلی یا بین فردی منجر می گردد، یا با پیامدهای مالی یا قانونی همراه  است.

E: سن تقویمی دست کم ۶ سال (یا معادل سطح رشدی آن) است.

F: این فوران های راجعه پرخاشگری با اختلال روانی دیگر (مانند اختلال افسردگی اساسی، اختلال دوقطبی، اختلال کژتنظیمی خلقی ایذایی، یک اختلال روان پریشانه، اختلال شخصیت ضداجتماعی، اختلال شخصیت مرزی) بهتر تبیین نمی شود و قابل اسناد به به یک بیماری طبی دیگر (مانند ضربه سر، اختلال آلزایمر) یا به تأثیرات فیزیولوژیک یک ماده (مانند یک ماده مورد سوء مصرف، یا دارو) نیست. در مورد کودکان ۶ تا ۱۲ سال که در آنها رفتار پرخاشگرانه به عنوان بخشی از اختلال سازگاری روی می دهد نبایداین تشخیص گذاشته شود.

توجه:

این تشخیص در صورتی می تواند علاوه بر تشخیص اختلال کم توجهی/ بیش فعالی، اختلال سلوک، اختلال نافرمانی مقابله جویانه یا اختلال طیف اوتیسم گذاشته شود که فوران های راجعه پرخاشگری تکانشی بیش از چیزی است که معمولا در این اختلال ها دیده می شود و توجه بالینی مستقل را ایجاب می کند.

تشخیص افتراقی

اختلال افسردگی اساسی، اختلال کژتنظیمی خلقی ایذایی، اختلال دوقطبی، اختلال روان پریشانه، اختلال سازگاری، اختلال شخصیت ضداجتماعی، اختلال شخصیت مرزی، مسمومیت با مواد یا محرومیت از مواد، اختلال کم توجهی/بیش فعالی، اختلال سلوک، اختلال نافرمانی مقابله جویانه، اختلال طیف اوتیسم. 

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال انفجاری متناوب اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.

اختلال نافرمانی مقابله جویانه Oppositional Defiant Disorder یکی از اختلالات ایذایی، کنترل تکانه و سلوک محسوب می شود. ویژگی اصلی این اختلال، یک الگوی مکرر و پایدار خلق خشمگین/ تحریک پذیر، رفتار جروبحث/ مقابله ای، یا تلافی جویانه است. علایم اختلال نافرمانی مقابله جویانه ممکن است فقط به یک محیط محدود باشد و این محیط در بیشتر موارد خانه است. افرادی که علایم کافی برای برآوردن آستانه تشخیصی نشان می دهند، حتی اگر این علایم محدود به خانه باشد، ممکن است به طور چشمگیری دچار آسیب کارکرد اجتماعی شوند. با این حال، در موارد شدیدتر علایم اختلال در محیط های مختلف دیده می شود. با توجه به این که فراگیر بودن علایم، یک شاخص شدت اختلال است، این نکته اهمیت دارد که رفتار افراد در محیط ها و روابط مختلف ارزیابی شود. ار آنجا که این رفتارها میان خواهرها و برادرها شایع است، این رفتارها باید در تعامل با افرادی غیر از خواهرها و برادرها مشاهده شود. همچنین از آنجا که علایم اختلال معمولا در تعامل با بزرگسالان یا همسالانی که فرد به خوبی می شناسد بیشتر مشاهده می شود، ممکن است در طول یک ارزیابی بالینی مشاهده نشود.

علایم اختلال غالبا بخشی از یک الگوی تعامل مشکل آفرین با دیگران است. علاوه بر این، افراد دچار این اختلال غالبا خودشان را خشمگین، نافرمان یا مقابله جو نمی دانند. در عوض آنها غالبا رفتارشان را واکنشی به درخواست ها یا شرایط غیرمنطقی می دانند. بنابراین روشن ساختن نقش نسبی فرد دچار این اختلال در تعامل های مشکل داری که تجربه می کند می تواند دشوار باشد. برای مثال کودکان دارای این اختلال ممکن است سابقه ای از فرزندپروری خصومت آمیز تجربه کرده باشند و غالبا تعیین این موضوع غیرممکن است که آیا رفتار کودک باعث شده است که والدین به شیوه ای بسیار خصومت آمیز با او رفتار کنند، یا ستیزه جویی والدین باعث رفتار مشکل آفرین کودک شده یا ترکیب از این دو وجود دارد.

ملاک های تشخیصی

برای تشخیص اختلال نافرمانی مقابله جویانه بایستی ۳ ملاک زیر در نظر گرفته شود:

A: یک الگوی خلق خشمگین/ تحریک پذیر، رفتار جروبحث/ مقابله ای، یا تلافی جویانه که بیش از ۶ ماه دوام داشته باشد و دست کم با چهار علامت از هر کدام از طبقه های زیر نمایان شود و در تعامل با دست کم یک نفر غیر از خواهر و برادر فرد بروز کند.  

خلق خشمگین/ تحریک پذیر

۱- غالبا از کوره در می رود.

۲- غالبا زودرنج است یا به آسانی دلخور می شود.

۳- غالبا خشمگین است یا به آسانی دلخور می شود.

رفتار جروبحث/ مقابله ای

۴- غالبا با مراجع قدرت بحث می کند، یا در مورد کودکان و موجوانان، با بزرگسالان بحث می کند.

۵- غالبا فعالانه مخالفت می کند یا از انجام درخواست های مراجع قدرت یا عمل به قواعد سرباز می زند.

۶- غالبا به طور عمدی دیگران را ناراحت می کند.

۷- غالبا برای اشتباه ها یا بدرفتاری خویش دیگران را  سرزنش می کند.

کینه توزی

۸- دست کم دوبار در ۶ ماه گذشته کینه توزی یا تلافی جویی کرده است.

توجه:

باید برای تفکیک رفتاری که درون محدوده های بهنجار قرار دارد از رفتاری که بیمارگون است، به دوام و فراوانی رفتارها توجه نمود. در مورد کودکان کوچکتر از ۵ سال برای یک دوره دست کم ۶ ماهه، این رفتارها باید در بیشتر روزها روی دهد مگر آن که به صورت کینه توزی یا تلافی جویی نشان داده شده باشد. در مورد افراد ۵ ساله و بالاتر، این رفتارها باید دست کم یک بار در هفته برای حداقل ۶ ماه روی دهد مگر آن که به صورت کینه توزی یا تلافی جویی نشان داده شده باشد. در عین حال که این ملاک فراوانی، راهنمایی در مورد حداقل سطح فراوانی برای تعریف علایم فراهم می کند، دیگر عوامل هم باید مورد توجه قرار گیرد، از قبیل این که آیا این فراوانی و شدت رفتارها خارج از محدودۀ بهنجار رشدی، جنس و فرهنگ فرد قرار دارد یا خیر.

B: این اختلال در رفتار با ناراحتی در فرد یا دیگران در محیط اجتماعی بلافصل او (مانند خانواده، گروه همسالان، همکاران) همراه است، یا تأثیر منفی روی کارکرد اجتماعی، تحصیلی، شغلی یا دیگر حوزه های مهم کارکردی دارد.

C: این رفتارها منحصرا در طول یک اختلال روان پریشانه، مصرف مواد، افسردگی یا دوقطبی روی نمی دهد. همچنین ملاک های اختلال کژتنظمی خلقی ایذایی را برآورده نمی کند.

شدت فعلی را مشخص کنید:

خفیف: علایم فقط به یک محیط (مانند خانه، مدرسه، کار، همسالان) محدود است.

متوسط: برخی از علایم دست کم در دو محیط وجود دارند.

شدید: برخی از علایم در سه محیط یا بیشتر وجود دارند.

تشخیص افتراقی

اختلال سلوک، اختلال کم توجهی/ بیش فعالی ADHD، اختلالات افسردگی و دوقطبی، اختلال کژتنظیمی خلقی ایذایی، اختلال انفجاری متناوب، کم توانی ذهنی (اختلال رشدی هوشی)، اختلال زبان، اختلال اضطراب اجتماعی (جمعیت هراسی).

منبع: راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی ویرایش پنجم DSM-5، انجمن روان پزشکی آمریکا ۲۰۱۳، ترجمه دکتر فرزین رضاعی و دیگران، انتشارات ارجمند

   این مطلب را به اشتراک بگذارید

نوشته اختلال نافرمانی مقابله جویانه اولین بار در بهداشت روانی. پدیدار شد.